Voordeel gratis woning nieuw feit?

Geschreven door Lieven Nelissen, Alaska, www.alaska-group.eu
Foto:   lee

In het verleden is de fiscus door menige rechters veroordeeld wegens een onverantwoord onderscheid tussen de berekening van het privé belastbaar voordeel voor de gratis ter beschikking stelling van een woning door enerzijds een natuurlijk persoon en anderzijds door een rechtspersoon. De fiscus heeft zich sinds 1 januari 2018 bij die rechtspraak neergelegd. Waar de fiscus het echter niet mee eens is, is dat voor de voorgaande jaren een ambtshalve ontheffing kan gevraagd worden vermits naar het oordeel van de fiscus rechtspraak geen nieuw feit tot stand brengt.

Vroeger

Vroeger bestond er een verschil in de berekening tussen het voordeel alle aard voor de gratis ter beschikking stelling van een woning. Gebeurde dat immers door een rechtspersoon, bv. een BVBA aan zijn bedrijfsleider, dan diende in de berekeningsformule de vermenigvuldigingsfactor 1,25 of 3,8 toegepast te worden naargelang het kadastraal inkomen van de woning resp. lager/gelijk was aan of hoger was dan 745 euro. Die vermenigvuldigingsfactor werd echter niet toegepast indien de terbeschikkingstelling gebeurde door een natuurlijke persoon, zoals een werkgever aan zijn werknemer.  Voor hen was het privé belastbaar voordeel dan gelijk aan het geïndexeerd kadastraal inkomen x indexatiecoëfficiënt van het betrokken aanslagjaar x 5/3. Dit verschil in berekening van het belastbaar voordeel naargelang wie de woning ter beschikking stelt, was volgens verschillende rechters dan ook ongrondwettelijk.

Volg op 20 november 2020 van 12:30 uur tot 13:30 uur het online seminar Up-to-date - Fiscaliteit, boekhouding en vennootschap (NOV 2020) met Roel VAN HEMELEN

Standpunt fiscus

De fiscus heeft zich bij die rechtspraak neergelegd. Tot en met 31 december 2018 laat de fiscus toe dat er in de berekening van het voordeel bij de ter beschikking stelling van een gratis woning door een natuurlijke persoon en rechtspersoon geen onderscheid mag gemaakt worden. In beide formules dient dan ook de vermenigvuldigingsfactor 1 toegepast te worden. De fiscus heeft toen wel laten weten dat dit een tijdelijke oplossing was in afwachting van aanpassing van het betreffende Koninklijke Besluit dat de vermenigvuldigingsfactor vastlegt. Het betreffende K.B. is uiteindelijk dan ook aangepast geworden met gevolg dat sinds 1 januari 2019 zowel in de berekeningsformule van het voordeel gratis woning door een natuurlijke persoon als door een rechtspersoon de factor 2 dient toegepast te worden.

►Lees ook: De erflasten rond het duolegaat worden gewijzigd vanaf 01.01.2020

Een belastingplichtige kon de vorige aanslagjaren “corrigeren” door in bezwaar te gaan. Daarbij moet echter wel rekening gehouden worden met een bezwaartermijn van maximaal 6 maanden te rekenen vanaf de derde dag na ontvangst van de betrokken aanslag. Via een ambtshalve ontheffing kan er echter 5 jaar terug gegaan worden, maar daarvoor is wel vereist dat er dan een zgn. nieuw feit ontstaat. De fiscus is tot op heden van mening dat door de rechtspraak geen nieuw feit tot stand wordt gebracht. Een beroepsrechter bij wie een zaak aanhangig is gemaakt, is daar echter niet zo zeker van en heeft dat nu via een prejudiciële vraag voorgelegd aan het Grondwettelijk hof. Wij volgen dit op de voet op.