Praktijktesten en mystery calling in Brussel vanaf 1 januari 2018

Geschreven door Lexalert
Foto: Dennis Skley  

De Brusselse ordonnantie van 16 november 2017 (B.S 21 november 2017) tot bestrijding van discrimininatie voert praktijktesten en mystery calling te Brussel in vanaf 1 januari 2018.

De ordonnantie laat de inspecteurs toe discriminatietesten uit te voeren die twee vormen kunnen aannemen :

  •  de praktijktesten en
  •  mystery calling.

De ernstige aanwijzingen van praktijken die men zou kunnen bestempelen als directe of indirecte discriminatie  die  aanleiding kunnen geven  tot  het  toepassen van deze discriminatietests, komen voornamelijk, maar niet uitsluitend, voort uit :

  •  klachten ontvangen door de Inspectie ;
  •  de convergentie van dossiers behandeld door de instellingen gemachtigd om meldingen inzake discriminatie te ontvangen en te begeleiden ;
  •  de resultaten van discriminatietests uitgevoerd door gemachtigde derden, onafhankelijk van de Gewestelijke Werkgelegenheidsinspectie, voor zover de tests werden opgesteld door of ter ondersteuning van een slachtoffer, volgens strenge en transparante methodologische criteria, overeenkomstig deze ordonnantie.

Deze elementen kunnen worden aangevuld door statistische analyses van administratieve en demografische gegevens (« datamining »).

Deze discriminatietesten kunnen door de inspecteurs uitgevoerd worden onder een valse naam of zonder hun identiteit kenbaar te maken, zowel bij de aanwerving (praktijktesten)   als   bij   de   mogelijkheid   tot   nieuwe klanten voor de werknemers (mystery calling), om zich te vergewissen van de niet discriminerende behandeling door een werkgever.

Er moet aan verschillende voorwaarden worden voldaan :

  • de werkgever niet uitlokken, dit wil zeggen hem niet aanzetten tot het plegen van een overtreding waarvan hij niet de intentie had ze te begaan;
  • zich beperken tot het creëren van een normale situatie inzake aanwerving of tewerkstelling;
  • zuinig omgaan met de testen.

Deze mogen slechts gebruikt worden in geval van klachten, meldingen of sterke vermoedens van discriminatie.

De  praktijktest  kan  telefonisch,  via  de  post  of  per e-mail uitgevoerd worden door de inspecteurs. Hij bestaat erin  minstens  twee  gelijkaardige  sollicitaties  of  cv’s te versturen die enkel verschillen op het criterium dat mogelijk tot discriminatie leidt en gecontroleerd moet worden. De criteria die getoetst moeten worden, zijn de criteria beschermd door de ordonnantie van 4 september 2008 betreffende de strijd tegen discriminatie en de gelijke behandeling op het vlak van de tewerkstelling.

Deze testen beogen situaties van aanwerving, rekrutering en tewerkstelling te controleren. Dit laatste begrip behelst de contractuele aanwerving via een arbeidsbemiddelaar.

Mystery calling laat de inspecteurs toe contact op te nemen  met  werkgevers  om  zich  ervan  te  vergewissen dat ze niet ingaan op discriminerende verzoeken van een mogelijke klant. Op die manier kan de inspecteur contact opnemen met een werkgever om zich ervan te verzekeren dat deze werkgever niet ingaat op een discriminerend verzoek gebaseerd op een of ander beschermd criterium (zoals de afkomst, de leeftijd, de gezondheidstoestand, de woonplaats, etc.).

Lees ook: Regelgeving mbt anti-discriminatie op het werk in Brussel vanaf 1 januari 2018

De inspecteurs worden vrijgesteld van vervolging voor de absoluut noodzakelijke strafbare feiten die ze zouden plegen tijdens de uitvoering van deze tests. Worden beschouwd als absoluut noodzakelijk voor de uitvoering van deze tests, het gebruik van een valse naam,, voornamelijk valsheid en gebruik van valse stukken, diploma’s, getuigschriften (in brede zin), en vragen van discriminerende en discriminatoire aard (in het laatste geval in het kader van de mystery calls).

In het verslag van de test zullen de inspecteurs de absolute noodzaak dienen te motiveren van die andere inbreuken die kunnen begaan worden in het kader van de test.

In geval van een positieve test organiseert de inspectie verhoren met de werkgever in kwestie of zijn vertegenwoordiger. De verhoorde mag daarbij vergezeld worden door een persoon naar keuze, bijvoorbeeld een advocaat, een vertegenwoordiger van een vakbond of de onderneming…

Het doel van deze verhoren is, onder andere, de inspectie toe te laten om de evenredige actie, die moet worden toegepast op de werkgever in kwestie, te bepalen.

Die kan in dit kader gaan van een strafvordering (doorverwijzing van het dossier naar het arbeidsauditoraat) voor de gevallen van opzettelijke discriminatie, tot herinneringen aan de wet en sensibiliseringsacties voor de gevallen van onopzettelijke discriminatie.

Lees de volledige tekst van de ordonnantie van 16 november 2017 inzake het bestrijden van discriminatie op het vlak van tewerkstelling in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest