Ouderschapsverlof : een stand van zaken na de uitbreiding voor kinderen met een handicap, het 1/10 ouderschapsverlof en de flexibele opname

Geschreven door Lexalert
Foto: kristy

Ouderschapsverlof : een stand van zaken na de uitbreiding voor kinderen met een handicap,  het 1/10 ouderschapsverlof en de flexibele opname

De Wet van 14/12/2018 houdende diverse arbeidsbepalingen verruimde (art. 2 – 5) recent het begrip “kind met een handicap” bij ouderschapsverlof en adoptieverlof vanaf 31/12/2018.

Werknemers met een gehandicapt kind hebben hierdoor :

  • een uitgebreider recht op ouderschapsverlof en adoptieverlof :
    • Ouderschapsverlof is mogelijk tot het kind 21 jaar wordt,
    • Het adoptieverlof wordt verdubbeld,
  • als het kind :
    • Een aandoening van minstens 9 punten in de 3 pijlers samen heeft of
    • Een lichamelijke of geestelijke ongeschiktheid van ten minste 66% heeft of
    • Een aandoening heeft die leidt tot een erkenning van minstens 4 punten in pijler 1 van de medisch-sociale schaal, in de zin van de regelgeving m.b.t. de kinderbijslag.

Eerder maakten 2  wetten van 2/9/2018 ook een opname van een 1/10e ouderschapsverlof en een flexibelere opname van de thematische verloven (waaronder het ouderschapsverlof) mogelijk. De opname van 1/10e ouderschapsverlof laat ouders zo toe om gedurende 40 maanden een halve dag per week of tweewekelijks een volledige dag ouderschapsverlof op te nemen. De flexibelere opnamevormen laten een vrijere keuze tot inplanning toe.

Qua ouderschapsverlof is het nog wachten op koninklijke besluiten voor uitvoerende maatregelen, onder meer op vlak van onderbrekingsuitkeringen voor bovenvermelde wijzigingen. Hierbij alvast een stand van zaken op basis van wat reeds gekend is.

 

Toepassingsmodaliteiten binnen de privésector

 

Ouderschapsverlof voor opvoeding jong kind

(op basis van KB 29.10.1997)

 

Tijdskrediet met motief zorg voor een jong kind

(op basis van cao nr. 103)

 

Leeftijd rechtgevend kind

Jonger dan 12 jaar op ingangsdatum (1)

Jonger dan 8 jaar op ingangsdatum (X)

Bedoelde werknemers

Personen verbonden met een arbeidsovereenkomst (of gelijkgesteld) gedurende min. 12 maanden tijdens de periode van 15 maanden die voorafgaat aan de datum van betekening van de schriftelijke aanvraag van het verlof aan de werkgever.

Personen verbonden met een arbeidsovereenkomst (of gelijkgesteld) gedurende min. 24 maanden behalve als dit tijdskrediet aansluitend op het ouderschapsverlof wordt gevraagd na uitputting recht op ouderschapsverlof voor alle kinderen.

Recht ?

Ja

Ja voor vermindering tot 4/5 prestaties

Ja  voor de andere onderbrekingen met motief ‘zorg voor een jong kind’ mits sectorale of ondernemingscao dat voorziet. Voor de andere onderbrekingen met motief ‘zorg voor een gehandicapt kind jonger dan 21 jaar’ wordt de vereiste van een cao niet gesteld.

Instemming van de werkgever (voor KMOs <11 werknemers) en tot quotum van gelijktijdige afwezigheden niet de 5% van het personeelsbestand overschrijdt (voor ondernemingen > 10 werknemers).

Vorm en duur

Per kind en voor elke ouder :

  • Volledige schorsing prestaties : 4 maanden, opdeelbaar per maand
  • Vermindering tot halftijdse prestaties (2) : 8 maanden, opdeelbaar per 2 maanden (of veelvoud ervan)
  • Vermindering tot 4/5 prestaties (2) : 20 maanden, opdeelbaar per 5 maanden (of veelvoud ervan)
  • Vermindering tot 9/10 prestaties (2) : 40 maanden, o.v.v. een ½ dag/week of 1 dag/2weken (*)

De verschillende vormen zijn onderling combineerbaar (1 maand volledig = 2 maand halftijds = 5 maanden 1/5e vermindering = 10 maanden 1/10e vermindering) maar de minimumduur voor de opdeling van de gekozen vorm moet worden gerespecteerd.

Voor elke ouder : maximum 51 kalendermaanden over de gehele beroepsloopbaan voor alle verschillende motieven samen, ongeacht het aantal kinderen en de soort onderbreking (voltijds, halftijds of 1/5) (Y)

Tijdskrediet opneembaar per :

  • Ingeval voltijdse schorsing : min. 3 maanden
  • Ingeval halftijdse schorsing : min. 3 maanden
  • Ingeval 1/5 schorsing : min. 6 maanden

Tewerkstellingsvoorwaarde

Voor volledige schorsing : voltijdse of deeltijdse tewerkstelling

Voor de halftijdse vermindering, 4/5 of 9/10 prestaties : voltijdse tewerkstelling

Voor de volledige schorsing : voltijdse of deeltijdse tewerkstelling

Voor de halftijdse vermindering : min. ¾ tewerkstelling in de 12 maanden voorafgaande maanden

Voor de 4/5 prestaties : voltijdse tewerkstelling (Z) tijdens de 12 voorgaande maanden

Spreiding en splitsing (*)

In akkoord met werkgever :

  • Kan de vermindering van de arbeidsprestaties (tot halftijds of met 1/5) worden gespreid over de overeengekomen periode. Deze spreiding is mogelijk voor zover het gemiddelde van de verminderde prestaties overeenkomt met de vermindering van het normaal aantal arbeidsuren van een voltijdse betrekking over de overeengekomen periode en voor zover de overeengekomen periode minstens een maand of een veelvoud ervan bedraagt. Bijvb. in plaats van elke week halftijdse prestaties : afwisselend weken van voltijdse en geen prestaties.
  • Spreidbaar : in weken (ingeval van volledige schorsing van de prestaties, ipv per maand), in maanden (ingeval van vermindering tot halftijdse prestaties, ipv per 2 maanden).
 

Verwittiging en startdatum

Schriftelijke aanvraag aan werkgever min. 2 en max. 3 maanden vooraf.

De termijn is in onderling akkoord verkortbaar.

De werkgever kan verlof uitstellen voor max. 6 maanden. Als hierdoor de leeftijdsgrens van het kind wordt overschreden, heeft dit geen invloed op de uitoefening van het recht.

Documenten verstrekken die de geboorte of de adoptie van kind staven uiterlijk op ogenblik van ingang van het verlof. Ingeval van fysieke of geestelijke ongeschiktheid van kind : attest mbt ongeschiktheid.

Schriftelijke aanvraag aan werkgever :

  • 3 maanden vooraf als werkgever >20 werknemers
  • 6 maanden vooraf als werkgever < of = 20 werknemers

De termijn is in onderling akkoord verkortbaar.

De werkgever kan onderbreking uitstellen voor max. 6 maanden. Als hierdoor de leeftijdsgrens van het kind wordt overschreden, heeft dit geen invloed op de uitoefening van het recht.

Documenten verstrekken die de geboorte of de adoptie van kind staven uiterlijk op ogenblik van ingang van het verlof.

Aanvraag onderbrekingsuitkering

  • Binnen 2 maanden vanaf de dag na aanvang
  • Elekrtonisch via portaalsite sociale zekerheid of d.m.v. papieren formulier C61 bij RVA, inbegrepen stavingsdocument geboorte of adoptie.
  • Hernieuwing = nieuwe aanvraag
  • Laattijdige aanvraag = uitkering vanaf ontvangst aanvraag.

 

Onderbrekingsuitkering(brutobedrag, per maand, aan index 1/9/2018)

  • Voltijds = 834, 90 EUR
  • Halftijds =

<50 jaar : 417,44 EUR

>50 jaar : 562,77 EUR

  • 1/5e =

<50 jaar : 141,62 EUR

>50 jaar : 212,42 EUR

  • 1/10e = (*)

Vermeerdering voor werknemers die een eenoudergezin (2) vormen :

  • Voltijds = 1.152,16 EUR
  • Halftijds =

<50 jaar : 576,07 EUR

>50 jaar : 562,77 EUR

  • 1/5e =

<50 jaar : 190,44 EUR

>50 jaar : 212,42 EUR

  • 1/10e = (*)

De 4e maand van volledige schorsing, de 7e en 8e maand van halftijdse vermindering, de 16e tot 20e maand van 4/5e vermindering en de 31e tot 40e maand van 9/10e vermindering (*) wordt slechts toegekend wanneer het kind is geboren of geadopteerd vanaf 8/3/2012.

  • Voltijds =

<5 jaar anciënniteit bij werkgever : 510,44 EUR

>5 jaar anciënniteit bij werkgever : 595,52 EUR (680,60 EUR bij aanvraag voor 1/6/2017)

- halftijds =

<5 jaar anciënniteit : 255,21 EUR

> 5 jaar anciënniteit : 297,75 EUR

(340,29 EUR bij aanvraag voor 1/6/2017)

- 1/5e =

Samenwonend : 168,07 EUR

Alleenwonend : 216,89 EUR

Ontslagbescherming

Aanvang op datum waarop correcte aanvraag is ingediend tot 3 maanden na einde van het verlof.

Sanctie ingeval ontslag verband houdend met het ouderschapsverlof = bijkomende beschermingsvergoeding gelijk aan 6 maanden loon.

Bemerkingen

  1. per kind en voor elke ouder, aanvraag verlof tussen geboorte (of, ingeval adoptie, de dag van inschrijving als deel uitmakend van het gezin in het bevolkings- of vreemdelingenregister) en de 12e verjaardag.

Tot 21 jaar indien het een gehandicapt kind betreft dat voor minstens 66% getroffen is door een lichamelijke of geestelijke ongeschiktheid of een aandoening heeft die tot gevolg heeft dat ten minste 4 punten in pijler 1 of ten minste 9 punten in alle 3 de pijlers van de medische-sociale schaal toegekend worden.

 

 (*)  Inwerkingtredingsdatum nog niet gekend. Modaliteiten voor de

        uitoefening nog te verduidelijken.

(2) Betekent cumulatief aan de volgende voorwaarden voldoen :

      -uitsluitend samenwonen met 1 of meerdere van de kinderen ten

        laste

     - ouder zijn in de 1e graad met kind en hiermee onder hetzelfde dak

       samenwonen of belast zijn met de dagelijkse opvoeding

     - bij halftijdse of 1/5e onderbreking : jonger zijn dan 50 jaar op

       aanvangsdatum van het ouderschapsverlof; de vermeerdering

       eindigt in elk geval op de laatste dag van de maand waarin men 50

       jaar wordt.  

(X) aanvraag verlof tussen geboorte (of, ingeval van

      adoptie : de dag van inschrijving als deel uitmakend van het gezin in

      het bevolkings- of vreemdelingenregister) en de 8e verjaardag.

Tot 21 jaar indien het een gehandicapt kind betreft dat voor minstens 66% getroffen is door een lichamelijke of geestelijke ongeschiktheid of een aandoening heeft die tot gevolg heeft dat ten minste 4 punten in pijler 1 of ten minste 9 punten in alle 3 de pijlers van de medische-sociale schaal toegekend worden.

       Tevens zijn er motieven “verlening van bijstand of verzorging aan hun

       minderjarig zwaar ziek kind’  of ‘verlening van bijstand of verzorging

       aan hun minderjarig zwaar ziek kind dat als een gezinslid wordt

       beschouwd’. Deze motieven worden hier niet beschreven.

(Y) Er kan minder dan 51 maanden zijn vastgelegd voor de voltijdse of

      halftijdse onderbreking in een sector- of ondernemingscao.

      Eerder genomen periodes van tijdskrediet worden mee in rekening

      gebracht in de 51 maanden.

(Z) Voltijdse tewerkstellingsvoorwaarde kan ook bepaald worden o.b.v.

      globale tewerkstelling bij 2 verschillende werkgevers.