Nationale arbeidsraad publiceerde 15 CAO's in uitvoering IPA 2019-20

Geschreven door Lexalert
Foto: Alberta

De Nationale Arbeidsraad publiceerde 15 CAO’s in het kader van het Interprofessioneel Akkoord 2019-2020. Het betreft de nieuwe arbeidsovereenkomsten nr. 19/9 betreffende  de financiële bijdrage van de werkgevers in de prijs van het gemeenschappelijk openbaar vervoer van de werknemers en nr. 129 betreffende vrijwillige overuren. Verder werden een aantal CAO’s met betrekking tot de specifieke stelsels van werkloosheid met bedrijfstoeslag verlengd.

Ter uitvoering van de akkoorden die op 1 april 2019 in de Raad zijn gesloten hebben de sociale partners  een  nieuwe  collectieve  arbeidsovereenkomst  nr.  19/9  gesloten  betreffende  de financiële bijdrage van de werkgevers in de prijs van het gemeenschappelijk openbaar vervoer van de werknemers. Die collectieve arbeidsovereenkomst beoogt op 1 juli 2019 de bijdrage van de werkgever in de prijs van de abonnementen voor het door de NMBS georganiseerde gemeenschappelijk openbaar vervoer te verhogen tot 70 % en vanaf 1 juli 2020 de minimumgrens van 5 km, berekend vanaf de vertrekhalte, op te heffen voor wat betreft de bijdrage van de werkgevers in de prijs van het abonnement voor het gemeenschappelijk openbaar vervoer, met uitzondering van het treinvervoer (tram, metro, bus of waterbus).

De Raad heeft ook een collectieve arbeidsovereenkomst nr. 129 betreffende vrijwillige overuren gesloten die beoogt het maximale quotum vrijwillige overuren per kalenderjaar op te trekken van maximaal 100 uren tot maximaal 120 uren. Dat doet geen afbreuk aan de door de arbeidswet van 16 maart 1971 geboden mogelijkheid om per kalenderjaar het maximale aantal vrijwillige overuren bij een door de Koning algemeen verbindend verklaarde collectieve arbeidsovereenkomst te verhogen tot 360 uren.

Volg het on demand seminarie Flexibiliteit inzake arbeid(stijd) na de Wet Peeters met Stijn DEMEESTERE

Nog ter uitvoering van de op 1 april 2019 in de Nationale Arbeidsraad gesloten akkoorden, en met toepassing van het koninklijk besluit van 3 mei 2007 tot regeling van het stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag, is de Raad overgegaan tot de verlenging van de collectieve arbeidsovereenkomsten betreffende de specifieke stelsels van werkloosheid met bedrijfstoeslag (SWT). (Zie tabel onderaan)

  • Voor wat betreft de SWT’s bouwbedrijf, nachtarbeid en zware beroepen, met 33 jaar beroepsverleden (collectieve arbeidsovereenkomsten nrs. 130 en 131, 138 en 139), de SWT’s zware beroepen, met 35 jaar beroepsverleden (collectieve arbeidsovereenkomsten nrs. 132 en 140) en de SWT’s lange loopbanen, met 40 jaar beroepsverleden (collectieve arbeidsovereenkomsten nrs. 134 en 135, 141 en 142), heeft de Raad collectieve arbeidsovereenkomsten gesloten die erin voorzien dat de toegang tot die SWT’s tot 30 juni 2021 behouden blijft voor werknemers van ten minste 59 jaar oud. Die collectieve arbeidsovereenkomsten geven onder die voorwaarden toegang gedurende een periode van twee en een half jaar, waarbij die duur is opgesplitst in een periode van 2 jaar en een periode van 6 maanden. In sommige gevallen zal er echter een collectieve overeenkomst op sector- of ondernemingsniveau nodig zijn om op de leeftijd van 59 jaar aanspraak te maken op toegang tot die SWT’s. Tegelijkertijd hebben de sociale partners zich ertoe verbonden om de toegangsleeftijd voor die stelsels van werkloosheid met bedrijfstoeslag vanaf 1 juli 2021 op 60 jaar te brengen. Om die verbintenis concreet in te vullen heeft de Raad de collectieve arbeidsovereenkomst nr. 143 gesloten die de toegangsleeftijd tot het specifieke SWT zware beroepen op 60 jaar brengt. Na die cao, en gelet op de mechanismen waarin het koninklijk besluit van 3 mei 2007 voorziet, zal vanaf 1 juli 2021 geen enkele collectieve arbeidsovereenkomst voor die drie specifieke stelsels nog kunnen voorzien in een leeftijd die lager is dan 60 jaar.
  • Voor wat betreft het specifieke SWT betreffende werknemers met ernstige lichamelijke problemen,  heeft  de  Raad  beslist  om  de  toegang  tot  het  specifieke  stelsel  van werkloosheid met bedrijfstoeslag voor mindervalide werknemers en werknemers met ernstige lichamelijke problemen die 58 jaar oud zijn en die worden ontslagen, met twee jaar te verlengen (cao nr. 133).
  • Ten slotte, voor wat betreft het specifieke SWT voor sommige oudere werknemers die worden ontslagen in een onderneming die is erkend als onderneming in moeilijkheden of als onderneming in herstructurering, legt de collectieve arbeidsovereenkomst nr. 136 de toegang tot dat SWT vast op 58 jaar voor de periode van 1 januari 2019 tot 30 december 2019. Die leeftijd wordt verhoogd tot 59 jaar voor de periode van 31 december 2019 tot 30 december 2020. Vanaf 31 december 2020 zal hij op 60 jaar worden gebracht.

Die collectieve arbeidsovereenkomst bepaalt ook de voorwaarden qua leeftijd en anciënniteit waaraan moet worden voldaan om de vrijstelling van aangepaste beschikbaarheid voor de arbeidsmarkt te kunnen genieten.

Om aanspraak te kunnen maken op die toegangsleeftijd tot dat SWT zal een initiatief op ondernemingsniveau nodig zijn.

Lees ook: Interprofessioneel akkoord (IPA) 2019-2020 - Krachtlijnen en tekst

In datzelfde verband en om tegemoet te komen aan de beschouwingen in het verslag van de bemiddelaars Soete en De Callatay dat op vraag van de regering werd opgesteld in het kader van de thematiek van de zware beroepen en waarin wordt aanbevolen dat enige souplesse wordt ingebouwd in de verstrenging van de criteria voor toegang tot landingsbanen, heeft de Raad voor de periode 2019-2020 de collectieve arbeidsovereenkomst nr. 137 gesloten. Die laat toe om af te wijken van de leeftijd bepaald door het koninklijk besluit van 12 december 2001 en behoudt de minimale leeftijd voor toegang tot het recht op uitkeringen voor een landingsbaan   voor   werknemers   die   zijn   tewerkgesteld   in   een   uitzonderingsstelsel (nachtarbeid, zware beroepen, lange loopbanen, herstructureringen) die hun arbeidsprestaties verminderen ten belope van één vijfde, op 55 jaar. Die toegangsleeftijd wordt op 57 jaar gebracht voor de werknemers van die stelsels die hun arbeidsprestaties verminderen tot een halftijdse betrekking.

Om aanspraak te kunnen maken op die verlaging van de leeftijd is een collectieve arbeids- overeenkomst op sector- of ondernemingsniveau met toepassing van cao nr. 137 nodig.

Het bij die collectieve arbeidsovereenkomsten nr. 130 tot 143 behorende advies nr. 2130 licht de afstemmingen tussen de verschillende regelgevende instrumenten en cao’s in het kader van de landingsbanen toe. Voor wat specifiek het SWT-gedeelte betreft, brengt het kort de voorwaarden om aanspraak te kunnen maken op de specifieke SWT’s in herinnering en gaat het ook in op de vrijstelling, op hun verzoek, van aangepaste beschikbaarheid voor de arbeidsmarkt voor de rechthebbenden op een SWT.

In zijn advies nr. 2131 vraagt de Raad aan de regering om de nodige wetgevende en/of regelgevende maatregelen te nemen met het oog op de uitvoering van de in de Nationale Arbeidsraad tussen de interprofessionele sociale gesprekspartners gesloten akkoorden voor de periode 2019-2020, in het bijzonder wat betreft de uitvoering van het advies nr. 2129 dat samen met de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven werd uitgebracht over de welvaartsvastheid van de sociale uitkeringen voor de jaren 2019-2020.

De Raad vraagt ook dat de regering de nodige wetgevende en/of regelgevende maatregelen zou nemen voor de verlenging van een aantal maatregelen waarover een akkoord was gesloten voor de periode 2017-2018.

Ten slotte is de Raad verbintenissen aangegaan om in zijn midden de werkzaamheden voort te zetten betreffende de dossiers van het minimumloon, de mobiliteit, artikel 39 ter van de arbeids- overeenkomstenwet (aanwending van een deel van de ontslagvergoeding voor maatregelen die de inzetbaarheid van de werknemer op de arbeidsmarkt verhogen) en de geleidelijke opheffing van  de  verschillen  in  behandeling  die  berusten  op  het  onderscheid  tussen  arbeiders  en bedienden inzake aanvullende pensioenen.

SWT-stelsel 

Kader-cao 2019-2020 

Vrijstelling van beschikbaarheid 

Zware beroepen, nacht, bouwbe- drijf (33 jaar loopbaan) 

59 jaar tot 30.06.2021 

60 jaar vanaf 1.07. 2021 

62 jaar of 42 jaar loopbaan 

     

Zware  beroepen  (35  jaar  loop- baan) 

59 jaar tot 30.06.2021 

60 jaar vanaf 1.07.2021 

62 jaar of 42 jaar loopbaan 

     

Lange loopbaan 

59 jaar tot 30.06.2021 

60 jaar vanaf 1.07.2021 

62 jaar of 42 jaar loopbaan 

     

Gezondheidsproblemen 

Verlenging van het bestaande stelsel 

 
     

Ondernemingen  in  moeilijkheden of in herstructurering 

58 jaar tot 30.12.2019 

59 jaar tot 30.12.2020 

60 jaar vanaf 31.12.2020 

62  jaar  of  42  jaar  voor  de  periode  van  1.01.2019  tot 

13.12.2019 

65 jaar of 43 jaar vanaf 31.12.2019 

     

Landingsbanen 

Opnamevorm 1/5 : 55 jaar* Opnamevorm 1/2 : 57 jaar* 

*voor de uitzonderingsstelsels 

nvt