Meer mogelijkheden voor ouderschapsverlof en verlof voor medische bijstand

Geschreven door Mr Ann Taghon, Advocatenkantoor SoConsult, http://www.soconsult.be
Foto: Kat Grigg

Een recent koninklijk besluit versoepelt de thematische verloven. Vanaf 1 juni 2019 kan 1/10-ouderschapsverlof opgenomen worden. Daarnaast worden de opnamemogelijkheden van twee andere vormen van het ouderschapsverlof en van het verlof voor medische bijstand flexibeler.

1/10-ouderschapsverlof 

Tot voor kort had de werknemer die ouderschapsverlof wil opnemen, de keuze tussen 3 vormen. De werknemer kon:

  • hetzij gedurende een periode van 4 maanden de uitvoering van de arbeidsovereenkomst volledig schorsen,
  • hetzij gedurende een periode van 8 maanden zijn arbeidsprestaties deeltijds verder zetten in de vorm van een 1/2-vermindering,
  • hetzij gedurende een periode van 20 maanden zijn arbeidsprestaties deeltijds verder zetten in de vorm van een 1/5-vermindering. 

Vanaf 1 juni 2019 komt daar een vierde vorm bij: de werknemer kan er vanaf dan ook voor kiezen gedurende een periode van 40 maanden zijn arbeidsprestaties verder te zetten in de vorm van een 1/10-vermindering. De periode van 40 maanden kan worden opgesplitst in periodes van 10 maanden of een veelvoud daarvan. 

 ►Lees ook 1/10 ouderschapsverlof en flexibilisering van het ouderschapsverlof en de medische bijstand

Dit laat de werknemer bijvoorbeeld toe om zijn prestaties te verminderen met een halve dag per week of met 1 dag om de 2 weken. Werkende ouders kunnen dus voortaan ouderschapsverlof opnemen om elke woensdagnamiddag thuis te zijn. 

Maar let op! Net zoals dat het geval is voor het 1/2-ouderschapsverlof en voor het 1/5-ouderschapsverlof, is 1/10-ouderschapsverlof enkel mogelijk voor wie voltijds werkt. 

Bovendien is 1/10-ouderschapsverlof alleen mogelijk mits akkoord van de werkgever. De werkgever die het 1/10-ouderschapsverlof weigert, moet dat schriftelijk meedelen aan de werknemer binnen een maand na de aanvraag. 

De RVA-uitkering van de werknemer die 1/10-ouderschapsverlof opneemt, bedraagt de helft van de uitkering die is voorzien in geval van 1/5-ouderschapsverlof. Dat komt neer op:

  • 70,81 euro bruto per maand voor een werknemer jonger dan 50 jaar,
  • 106,21 euro bruto per maand voor een werknemer ouder dan 50 jaar. 

Alleenstaande werknemers krijgen een hoger bedrag. 

Volg het on demand seminarie Up-to-date HR-recht 2019-3 met Simon ALBERS

Flexibele opname van het voltijds en 1/2-ouderschapsverlof 

Vanaf 1 juni 2019 is het ook mogelijk om het voltijds en het 1/2-ouderschapsverlof flexibeler, d.w.z. in kortere tijdsblokken, op te nemen. 

Voltijds ouderschapsverlof 

Tot voor kort moest het voltijds ouderschapsverlof worden opgenomen in periodes van minimum 1 maand. Voortaan kan voltijds ouderschapsverlof geheel of gedeeltelijk worden opgesplitst in periodes van een week of een veelvoud hiervan. 

Bij een opsplitsing in weken moet rekening worden gehouden met het principe dat 4 maanden voltijdse schorsing van de arbeidsovereenkomst gelijk is aan 16 weken voltijdse schorsing van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst. 

Merk op dat een opsplitsing in weken leidt tot het verlies van een aantal dagen ouderschapsverlof. Gedurende 4 opeenvolgende maanden voltijds ouderschapsverlof opnemen, komt neer op 122 dagen ouderschapverlof. Een werknemer die alles opneemt in weken heeft daarentegen maar 112 dagen ouderschapsverlof. 

De opsplitsing van het voltijds ouderschapsverlof in weken is maar mogelijk mits akkoord van de werkgever. 

Maar wanneer ingevolge een gedeeltelijke opsplitsing in weken, het resterend gedeelte minder dan 4 weken bedraagt, heeft de werknemer het recht om dit saldo zonder akkoord van de werkgever op te nemen. 

Halftijds ouderschapsverlof 

De periode van 8 maanden halftijds ouderschapsverlof kan voortaan mits akkoord van de werkgever worden opgesplitst in periodes van 1 maand of een veelvoud hiervan. Tot voor kort moest halftijds ouderschapsverlof worden opgenomen in blokken van minimum 2 maanden. 

Wanneer ingevolge een gedeeltelijke opsplitsing in maanden, het resterende gedeelte een maand bedraagt, heeft de werknemer het recht dit saldo zonder akkoord van de werkgever op te nemen.

►Lees ook Ouderschapsverlof : een stand van zaken na de uitbreiding voor kinderen met een handicap, het 1/10 ouderschapsverlof en de flexibele opname

Flexibele opname van het voltijds verlof voor medische bijstand 

Minder bekend dan het ouderschapsverlof is het verlof voor medische bijstand (zie Sociaal Compendium Arbeidsrecht 2018-2019, nr. 4007 e.v.). 

Dit verlof laat een werknemer toe voor het verlenen van zorg aan een gezinslid of een familielid dat aan een zware ziekte lijdt:

  • hetzij zijn arbeidsovereenkomst volledig te schorsen gedurende maximum 12 maanden per patiënt, 

Het maximum wordt verhoogd tot 24 maanden voor de alleenstaande ouder die de zorg voor zijn zwaar ziek kind op zich neemt. 

  • hetzij zijn arbeidsprestaties te verminderen met 1/5 of 1/2 gedurende maximum 24 maanden per patiënt. 

Het maximum wordt verhoogd tot 48 maanden voor de alleenstaande ouder die de zorg voor zijn zwaar ziek kind op zich neemt. 

Het verlof voor medische bijstand kon tot hiertoe enkel opgenomen worden in periodes van minimum 1 maand. 

Vanaf 1 juni 2019 kan de minimumperiode van 1 maand in geval van voltijds verlof voor medische bijstand, mits akkoord van de werkgever, worden ingekort tot hetzij 1 week, hetzij 2 weken, hetzij 3 weken. 

Wanneer het overblijvend gedeelte van de maximumperiode van de schorsing minder bedraagt dan 1 maand, heeft de werknemer het recht om dit saldo zonder akkoord van de werkgever op te nemen. 

Samenvattende tabel 

Ouderschapsverlof

 vorm

 maximumduur per kind

‘gewone’ minimumduur    per aanvraag

nieuw: vanaf 1 juni 2019

flexibilisering

(akkoord WG vereist)

 voltijds

4 maanden

1 maand

1 week

 1/2

8 maanden

2 maanden

1 maand

 1/5

20 maanden

5 maanden

 

 1/10

 nieuw vanaf 1 juni 2019

 (akkoord WG vereist)

40 maanden

10 maanden

 

  

Verlof voor medische bijstand

 vorm

 maximumduur per patiënt

 ‘gewone’ minimumduur per  aanvraag

 nieuw: vanaf 1 juni 2019

 flexibilisering

 (akkoord WG  vereist)

 voltijds

12 maanden

1 maand

1, 2 of 3 weken

 1/2

24 maanden

 

 1/5