Internationale tewerkstelling : Einde overgangsperiode Verordening (EG) 883/2004 - mogelijke wijziging toepasselijke sociale zekerheid vanaf 1 mei 2020

Geschreven door , Claeys & Engels, www.claeysengels.be

Op 1 mei 2010 is de Verordening (EG) 883/2004 betreffende de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels in werking getreden ten aanzien van de EU-lidstaten. Wel werd een overgangsmaatregel voorzien voor een periode van 10 jaar. Deze loopt ten aanzien van de EU-lidstaten af op 30 april 2020. Vanaf 1 mei 2020 zal de ‘nieuwe’ Verordening (EG) 883/2004 nu ook van toepassing zijn op zij die volgens de overgangsmaatregel nog verder onder de ‘oude’ Verordening (EEG) 1408/71 vielen. Dit kan een belangrijke impact hebben op de toepasselijk sociale zekerheid bij een gelijktijdige tewerkstelling in meerdere lidstaten.

De ‘nieuwe’ Verordening (EG) 883/2004 heeft een aantal belangrijke wijzigingen ingevoerd bij een gelijktijdige tewerkstelling in meerdere lidstaten, zoals:

  • Gelijktijdige tewerkstelling als werknemer in meerdere lidstaten: om onder de sociale zekerheid van de woonstaat te vallen moest onder de Verordening (EEG) 1408/71 de werknemer slechts een ‘deel’ in de woonstaat werken terwijl onder de Verordening (EG) 883/2004, de werknemer er een ‘substantieel deel’ moet werken, zijnde 25% van zijn arbeidstijd of bezoldiging. Hierdoor volstond het onder de Verordening (EEG) 1408/71 doorgaans om gemiddeld slechts 1 dag per maand in de woonstaat te werken om onder de sociale zekerheid van de woonstaat te vallen.
  • Gelijktijdige tewerkstelling als werknemer en als zelfstandige in verschillende lidstaten: Onder Verordening (EEG) 1408/71 konden personen bij een tewerkstelling als werknemer in één lidstaat en als zelfstandige (bv. als vennootschapsmandataris in België) in een andere lidstaat onderworpen worden aan de sociale zekerheid in elke lidstaat voor de betrokken activiteit (‘split’) wanneer de zelfstandige activiteit werd uitgeoefend in een land opgenomen in Bijlage VII bij de Verordening (EEG) 1408/71. Ook het uitoefenen van een activiteit als zelfstandige in België viel hieronder. De Verordening (EG) 883/2004 heeft deze Bijlage VII afgeschaft, waardoor werknemers die tevens als zelfstandige in een andere lidstaat werken ook voor hun zelfstandige activiteit onderworpen zijn aan de sociale zekerheid van de lidstaat die bevoegd is voor hun activiteiten als werknemer.
  • Internationaal vervoer: Onder de Verordening (EEG) 1408/71 golden specifieke regels voor internationaal vervoer die door de Verordening (EG) 883/2004 werden afgeschaft.  
Volg het on demand seminarie Workforce management tijdens en na de CoViD-19-crisis (deel 1) met Karel DE SCHOENMAEKER

De Verordening (EG) 883/2004 voorziet in een overgangsmaatregel voor personen die op grond van Verordening (EG) 883/2004 onderworpen zouden worden aan de sociale zekerheid van een andere lidstaat dan deze waaraan zij op grond van Verordening (EEG) 1408/71 onderworpen waren op 1 mei 2010. Deze personen konden gedurende 10 jaar onderworpen blijven aan de sociale zekerheid die voor 1 mei 2010 op hen van toepassing was, op voorwaarde dat hun situatie ongewijzigd bleef en ze niet zelf hadden gevraagd om de toepassing van de ‘nieuwe’ Verordening (EG) 883/2004. Deze overgangsmaatregel geldt slechts voor een maximumperiode van 10 jaar.

Ten aanzien van de EU-lidstaten loopt deze overgangsmaatregel dus af op 30 april 2020. Voor derdelanders zal deze pas aflopen op 31 december 2020 en ten aanzien van enkele landen waar de Verordening 883/2004 pas later in werking is getreden, blijft deze nog even gelden. Het gaat om Zwitserland (tot en met 30 maart 2022), IJsland, Liechtenstein en Noorwegen (tot en met 31 mei 2022).

Het is dus mogelijk dat, door het aflopen van de overgangsmaatregel, sommige werknemers of zelfstandigen vanaf 1 mei 2020 onder de sociale zekerheid van een andere Europese lidstaat zullen vallen. Dit kan bv. het geval zijn voor zij die een bestuurdersmandaat in een Belgische vennootschap combineren met een werknemersactiviteit in een andere lidstaat en dit ongewijzigd sinds voor 1 mei 2010.

Te onthouden 

Hou er rekening mee dat voor sommige personen die reeds sinds voor 1 mei 2010 ongewijzigd gelijktijdig in meerdere lidstaten werken, de toepasselijke sociale zekerheid vanaf 1 mei 2020 kan wijzigen.