Het nieuwe Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen – Boek 15 - De Europese Vennootschap

Geschreven door Mr Sofie Souvereyns - Mr Emilie Essers, Advocatenkantoor MonardLaw, https://www.monardlaw.be/
Foto: Joybot

De societas Europaea, oftewel de Europese vennootschap (hierna: “SE”), mag dan wel minder gekend zijn dan haar beroemde zusjes de NV en de BV,  daarom is zij niet minder interessant. De SE is gebaseerd op de naamloze vennootschap zoals die reeds gekend is in de Lidstaten en vertoont hier veel gelijkenissen mee. Vandaar dat zij soms de Europese naamloze vennootschap wordt genoemd.

De SE vindt haar oorsprong in de Verordening (EG) nr. 2157/2001 van de Raad van 8 oktober 2001 betreffende het statuut van de Europese vennootschap (SE). Deze verordening heeft als doelstelling een rechtspersoon te creëren die beantwoordt aan de economische realiteit waarbij vele ondernemingen grensoverschrijdend werken en in verschillende Lidstaten actief zijn. De regels zijn er dan ook op gericht om het aangaan van fusies, het oprichten van een holdingvennootschap of het oprichten van een gemeenschappelijke dochtervennootschap te vergemakkelijken voor vennootschappen die in verschillende lidstaten gevestigd zijn.

Volg op 20 september 2019 van 12:30 uur tot 13:30 uur het online seminar Up-to-date - Fiscaliteit, boekhouding en vennootschap (SEPTEMBER 2019) met Roel VAN HEMELEN

In het oude Wetboek van Vennootschappen stonden de regels betreffende de SE in boek XV. Ook in het WVV staan de wetsbepalingen in boek XV, zij het dan in een vereenvoudigde versie. Het nieuwe boek XV is veel compacter en verwijst uitdrukkelijk naar de regels uit boek VII over de NV die eveneens van toepassing zijn op de SE, behoudens wanneer daarvan uitdrukkelijk wordt afgeweken.

Zo is in een SE met een dualistisch bestuur de directieraad op grond van art. 15:19 WVV bevoegd voor het algemeen beleid en de strategie van de onderneming en beschikt zij over alle bevoegdheden die zijn voorbehouden voor de raad van bestuur, terwijl deze bevoegdheden in de NV aan de raad van toezicht toekomen.

Hoewel de Belgische wetgever bevoegd is om de bepalingen uit de verordening aan te vullen, werden er in het nieuwe WVV geen inhoudelijke wijzingen aangebracht aan de SE. Daar deze vennootschapsvorm eerder een ‘vreemde eend in de bijt’ is, lichten wij graag nog even kort de voornaamste principes hiervan toe.

Oprichting

De SE is een vennootschap met een in aandelen verdeeld kapitaal, net zoals de NV. Het vereiste minimumkapitaal bedraagt 120.000 EUR, dat minstens ten belope van 61.500 EUR volstort dient te zijn.

Er zijn verschillende mogelijkheden om een SE op te richten:

  1. Via fusie, wanneer minstens twee van de betrokken naamloze vennootschappen in verschillende lidstaten gevestigd zijn;
  2. Oprichting van een holding-SE, indien minstens twee van de oprichtende naamloze vennootschappen en vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid in verschillende lidstaten gevestigd zijn of indien elk sinds ten minste twee jaar een dochtervennootschap of bijkantoor heeft die in een andere lidstaat gelegen is.
  3. Oprichting van een gezamenlijke dochtervennootschap, voor zover minstens twee van de betrokken vennootschappen onder het recht van verschillende lidstaten vallen of indien elke vennootschap sinds ten minste twee jaar een dochtervennootschap of bijkantoor heeft die in een andere lidstaat gelegen is.
  4. Een naamloze vennootschap kan worden omgezet in een SE, indien deze sedert ten minste twee jaar een dochtervennootschap heeft die in een andere lidstaat gelegen is (anderzijds kan ook een SE terug worden omgezet in een NV).
  5. Oprichting van (een) dochtervennootschap(pen) in de vorm van een SE door een bestaande SE. Deze dochtervennootschap kan steeds eenhoofdig worden opgericht, zelfs wanneer het recht van de lidstaat waar de dochtervennootschap haar statutaire zetel heeft voorschrijft dat de moedervennootschap meer dan één aandeelhouder moet hebben.

We vermeldden reeds in onze eerste nieuwsbrief dat een van de doelstellingen van het WVV het aanpassen van het Belgische vennootschapsrecht aan Europese evoluties is. De introductie van de eenhoofdige NV in het Belgisch vennootschapsrecht is een duidelijk voorbeeld van de invloed van het Europees vennootschapsrecht, waar het principe van de eenhoofdige vennootschap reeds sinds lange tijd gekend is.

Zelfs wanneer een vennootschap haar hoofdbestuur niet in de Europese Unie heeft, kunnen de lidstaten beslissen dat deze vennootschap toch kan deelnemen aan de oprichting van een SE. In dat geval  dient de betreffende vennootschap evenwel opgericht te zijn overeenkomstig het recht van een lidstaat, moet haar statutaire zetel in die lidstaat gevestigd zijn en een daadwerkelijk en duurzaam verband met de economie van een lidstaat hebben.

De statutaire zetel van de SE moet binnen dezelfde lidstaat gelegen zijn als het hoofdbestuur. Ook hier zien we weer de invloed van het Europese recht op het WVV, dat de statutaire zetelleer in het Belgische recht heeft verankerd, daar waar België onder het oude recht de werkelijke zetelleer hanteerde.

►Ander interessant artikel Het nieuwe Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen – Boek 13 – Herstructurering van verenigingen en stichtingen

Toepasselijk recht

Naast de Verordening 2157/2001 is het recht van de lidstaat waar de statutaire zetel van de SE gelegen is van toepassing op de SE.

Wanneer een SE wordt opgericht door een fusie van minstens twee vennootschappen die in verschillende lidstaten gevestigd zijn, zal wat betreft de oprichtings- en publicatievereisten van het fusievoorstel voor elk van de betrokken vennootschappen het recht van toepassing zijn van de lidstaat waar de vennootschap gevestigd is en dat van toepassing is op fusies van naamloze vennootschappen in die lidstaat.

Zelfs wanneer een andere vennootschap de controle heeft over de SE en er de enige aandeelhouder van is, en deze controlerende vennootschap niet gevestigd is in de lidstaat waar de statutaire zetel van de SE gelegen is,  zal het recht van de lidstaat waar de SE haar statutaire zetel heeft van toepassing zijn en niet het recht van de lidstaat waar de controlerende vennootschap gelegen is.

De verordening handelt niet over het insolventierecht. Wanneer de SE vereffend, ontbonden of failliet verklaard wordt, zal dan ook enkel het recht van de lidstaat waar de SE haar statutaire zetel gevestigd heeft van toepassing zijn.

Bestuur

Overeenkomstig verordening 2157/2001 kan een SE zowel een monistisch als een dualistisch bestuursorgaan inrichten. (Voor meer informatie over het monistisch en duaal bestuursstelsel, kan je de nieuwsbrief over boek VII op onze website raadplegen).

Hierboven werd reeds toegelicht dat de bevoegdheidsverdeling tussen de directieraad en de raad van toezicht verschillend is in de NV en de SE.

De bestuurders van een SE zijn in de lidstaat waar de SE haar statutaire zetel heeft aan hetzelfde aansprakelijkheidsregime onderworpen als bestuurders in een NV in die betreffende lidstaat.

Volgende bijdrage

De volgende bijdrage behandelt boek 16 – De Europese Coöperatieve Vennootschap.