FAQ FOD Financiën over overlijden en de personenbelasting

Geschreven door Lexalert
Foto:   Behzad No

1. Belastingaangifte 

1.1. Mijn echtgenoot of de partner met wie ik wettelijk samenwoonde is overleden in 2019. Hoe moet ik onze belastingaangifte voor inkomstenjaar 2018 invullen? 

1.2. Mijn echtgenoot of de partner met wie ik wettelijk samenwoonde is overleden in 2018. Hoe moet ik onze belastingaangifte voor inkomstenjaar 2018 invullen? 

1.3. Ik ben erfgenaam van twee echtgenoten of wettelijk samenwonenden die beide overleden zijn in 2019. Hoe moet ik hun belastingaangifte voor inkomstenjaar 2018 invullen? 

1.4. Ik ben erfgenaam van twee echtgenoten of wettelijk samenwonenden die beide in de loop van 2018 overleden zijn. Hoe moet ik hun belastingaangifte voor inkomstenjaar 2018 invullen? 

1.5. Wat moet ik doen als ik erf van een overledene die nog belastingen moest betalen? 

1.6. Wat moet ik doen als ik erf van een overledene die belastingen moest terugkrijgen? 

1. Belastingaangifte 

1.1. Mijn echtgenoot of de partner met wie ik wettelijk samenwoonde is overleden in 2019. Hoe moet ik onze belastingaangifte voor inkomstenjaar 2018 invullen? 

Als u voorheen een gezamenlijke aangifte ontving, zal dat in 2019 ook het geval zijn voor het inkomstenjaar 2018. 

De administratie verzendt één aangifte op naam van de beide echtgenoten of wettelijk samenwonenden. 

U kunt er niet voor kiezen om apart belast te worden. U vermeldt dus uw eigen inkomsten én die van uw echtgenoot of wettelijk samenwonende partner. 

De aangifte moet ondertekend worden door uzelf en de erfgenamen, algemene legatarissen of begiftigden van uw overleden echtgenoot of wettelijk samenwonende partner. 

Opgelet! 

U kunt uw aangifte niet indienen via Tax-on-web. U moet ze dus per post terugsturen. 

Als u geen papieren aangifte ontvangen heeft kunt u een exemplaar aanvragen bij uw belastingkantoor. 

1.2. Mijn echtgenoot of de partner met wie ik wettelijk samenwoonde is overleden in 2018. Hoe moet ik onze belastingaangifte voor inkomstenjaar 2018 invullen? 

Als uw echtgenoot of uw wettelijk samenwonende partner is overleden in 2018, moeten twee afzonderlijke aangiften worden ingediend: 

-       een aangifte op uw naam waarin u uw eigen inkomsten vermeldt 

-       een andere aangifte op naam van de nalatenschap van uw overleden echtgenoot of wettelijk samenwonende partner waarin zijn/haar inkomsten moeten worden vermeld. 

U moet in uw eigen aangifte aanduiden of u kiest voor de vestiging: 

-       van een gemeenschappelijke aanslag op naam van uzelf en de nalatenschap van uw overleden echtgenoot of wettelijk samenwonende partner. 

De administratie zal de twee aangiften samenbrengen en u zult samen met uw overleden echtgenoot of wettelijk samenwonende partner worden belast. 

U moet uw keuze uitdrukken door in uw aangifte het vakje bij code 1012 (vak II) aan te kruisen. 

Opgelet! 

U kunt echter niet kiezen voor een gemeenschappelijke aanslag wanneer u en uw echtgenoot of wettelijk samenwonende partner afzonderlijk moeten worden belast omwille van een andere reden dan het overlijden (bijvoorbeeld wanneer één van jullie beiden internationaal ambtenaar was). 

-       van twee afzonderlijke aanslagen. 

U zult afzonderlijk worden belast. U moet uw keuze uitdrukken door in uw aangifte het vakje bij code 1013 (vak II) aan te kruisen. 

Als u nalaat uw keuze uit te drukken, zal de administratie twee afzonderlijke aanslagen vestigen. 

Om de meest voordelige keuze te kennen, kunt u gebruik maken van het berekeningsprogramma Tax-Calc of kunt u terecht bij uw plaatselijke belastingkantoor. 

1.3. Ik ben erfgenaam van twee echtgenoten of wettelijk samenwonenden die beide overleden zijn in 2019. Hoe moet ik hun belastingaangifte voor inkomstenjaar 2018 invullen? 

Als zij voorheen een gezamenlijke aangifte ontvingen, zal dat in 2019 ook het geval zijn voor het inkomstenjaar 2018. 

De administratie verzendt één aangifte op naam van de beide echtgenoten of wettelijk samenwonenden. 

U kunt niet kiezen voor twee aparte aanslagen. U vermeldt dus ook de inkomsten van beide overleden echtgenoten of wettelijk samenwonenden in de aangifte. 

De aangifte moet ondertekend worden door de erfgenamen, algemene legatarissen of begiftigden van de overleden echtgenoten of wettelijk samenwonenden. 

Opgelet! 

U kunt deze aangifte niet indienen via Tax-on-web. U moet ze dus per post terugsturen. 

Als u geen papieren aangifte ontvangen heeft kunt u een exemplaar aanvragen bij het belastingkantoor van de woonplaats van de echtgenoten of wettelijk samenwonenden die overleden zijn.  

Volg op 16 oktober 2020 van 12:30 uur tot 13:30 uur het online seminar Up-to-date - Fiscaliteit, boekhouding en vennootschap (OKT 2020) met Roel VAN HEMELEN

1.4. Ik ben erfgenaam van twee echtgenoten of wettelijk samenwonenden die beide in de loop van 2018 overleden zijn. Hoe moet ik hun belastingaangifte voor inkomstenjaar 2018 invullen? 

Wanneer beide echtgenoten of wettelijk samenwonenden in de loop van 2018 zijn overleden 

-       verstuurt de administratie twee aangiften, een op naam van elke overledene 

-       vermeldt u daarin de inkomsten verkregen door elke overledene tijdens het jaar van overlijden 

-       moet u ook kiezen tussen een gezamenlijke aanslag of een afzonderlijke aanslag van die inkomsten. 

Als u kiest voor een gezamenlijke aanslag: 

-       moet u, in de aangifte van de als laatste overleden echtgenoot of wettelijk samenwonende partner, de codes 1022, 1024 en 1025 (vak II) aankruisen, 

-       moet u in de aangifte van de als eerste overleden echtgenoot of wettelijk samenwonende partner de codes 1022 en 1023 (vak II) aankruisen. 

De administratie zal nadien de twee aangiften samenbrengen om een gezamenlijke aanslag te vestigen. 

Als u kiest voor twee afzonderlijke aanslagen: 

-       moet u, in de aangifte van de als eerste overleden echtgenoot of wettelijk samenwonende partner de codes 1022 en 1023 (vak II) aankruisen, 

-       moet u, in de aangifte van de als laatste overleden echtgenoot of wettelijk samenwonende partner, de codes 1022, 1024 en 1026 (vak II) aankruisen. 

Om de meest voordelige keuze te kennen, kunt u gebruik maken van het berekeningsprogramma Tax-Calc of kunt u terecht bij uw plaatselijke belastingkantoor. 

Opgelet! 

U kunt niet kiezen voor de vestiging van een gemeenschappelijke aanslag wanneer beide echtgenoten of wettelijk samenwonende partners afzonderlijk moeten worden belast omwille van een andere reden dan het overlijden (bijvoorbeeld als één van de overledenen een internationaal ambtenaar was). 

Bij de keuze voor afzonderlijke aanslagen mogen de kinderen en de andere personen die voldoen aan de voorwaarden om als ten laste te worden aangemerkt, slechts in één van de twee aangiften, naar keuze, als persoon ten laste worden vermeld.  

Bij de keuze voor een gezamenlijke aanslag heeft dat geen belang aangezien de twee aangiften samengevoegd zullen worden. 

De aangiften kunnen worden ingediend via Tax-on-web: Aangifte in de personenbelasting voor een overleden persoon. 

►Lees ook: FAQ FOD Financiën over gehandicapten en personenbelasting

1.5. Wat moet ik doen als ik erf van een overledene die nog belastingen moest betalen? 

U bent erfgenaam 

U erft van: 

-       het actief van de overledene 

-       het passief van de overledene, inbegrepen de belastingschulden zoals bv. de personenbelasting, de onroerende voorheffing, … 

Uw verplichting om de schulden de betalen kan verschillen naargelang de houding die u aanneemt ten opzichte van de erfenis. 

Als u de nalatenschap zuiver en eenvoudig aanvaardt, moet u alle schulden van de overledene betalen zonder beperking. U betaalt echter de belastingschulden enkel in verhouding tot uw aandeel in de nalatenschap. Bv.: als er twee erfgenamen zijn, betaalt ieder erfgenaam de helft van de belastingen van de overledene. 

Wat moet u doen? In dit geval moet u aan geen enkele formaliteit voldoen. 

Als u de nalatenschap aanvaardt onder voorrecht van boedelbeschrijving, moet u de belastingen van de overledene alleen betalen ten belope van hetgeen u uit de nalatenschap krijgt. 

Wat moet u doen? In dit geval moet u: 

-       een verklaring van aanvaarding onder het voorrecht van boedelbeschrijving afleggen op de griffie van de Rechtbank van Eerste Aanleg van de laatste woonplaats van de overledene 

-       een boedelbeschrijving opmaken van de nalatenschappen (normaal gezien maakt de notaris deze op). 

Als u de nalatenschap verwerpt, moet u de belastingen van de overledene niet betalen. 

Wat moet u doen? In dit geval moet u de nalatenschap verwerpen op de griffie van de Rechtbank van Eerste Aanleg van de laatste woonplaats van de overledene. 

U was getrouwd of wettelijk samenwonend met de overledene 

Dezelfde regels als die van 'u bent erfgenaam' (zie hierboven) gelden voor echtgenoten of wettelijk samenwonenden.  

Daarnaast kan de ontvanger eisen dat u de belastingen van uw echtgenoot of wettelijk samenwonende partner betaalt, zelfs als u de nalatenschap heeft verworpen. Het gevorderde bedrag is hetgeen dat u zult moeten betalen als echtgenoot/wettelijk samenwonende partner en niet als erfgenaam. Dit bedrag kan afhangen van 

-       uw huwelijkscontract (gesloten vóór of tijdens het huwelijk) 

-       uw samenlevingscontract (gesloten vóór of tijdens het wettelijke samenwonen) 

-       het feit of u al of niet feitelijk gescheiden bent of dat de wettelijke samenwoning werd beëindigd 

-       de aard van de belastingen. 

Als u wilt kennen het bedrag van de belasting van de overledene dat u moet betalen, kunt u contact opnemen met uw ontvanger (zijn contactgegevens vindt u op de brieven die de administratie naar de overledene stuurden). 

U bent een legataris 

U bent een legataris als u (een deel van) de nalatenschap krijgt via testament. 

U zult de belastingen van de overledene deels of volledig moeten betalen naargelang uw situatie (bv. u bent algemeen legataris, legataris ten algemene titel of ten bijzondere titel). Uw notaris kan u hierover meer uitleg geven. 

Zie ook de nieuwe regels over de Deblokkering van rekeningen 

1.6. Wat moet ik doen als ik erf van een overledene die belastingen moest terugkrijgen? 

Hierover vindt u meer informatie bij 'Terugkrijgen'.