Effectieve hervorming van Vlaamse erf- en schenkbelasting beperkt gebleven

Geschreven door Mrs. Peter Meeuwssen - Margaux De Vleeschauwer, Sherpa Law, www.sherpalaw.be
Foto: Daniel Alher  

In navolging van de finale startnota van de Vlaamse Formatie, heeft de Vlaamse regering intussen het regeerakkoord vrijgegeven. Van de opmerkelijke voorstellen met betrekking tot de Vlaamse erf- en schenkbelasting uit de startnota komt niet veel terug. Wel wordt een regeling voor vriendenerfenis ingevoerd, alsook wordt de ‘verdachte’ periode verlengd.

Vrijstelling erfbelasting
De Vlaamse Regering voert dan toch geen volledige vrijstelling in voor de langstlevende echtgenoten, wettelijk samenwonende en inwonende kinderen tot 18 jaar.
Voor de langstlevende partner blijft er dus enkel een vrijstelling voor de nettowaarde van de gezinswoning. Zo hoeft de overlevende partner het huis niet te verkopen om de erfbelasting hierop te kunnen betalen. Daarnaast geldt er sinds 1 september 2018 een bijkomende vrijstelling van 50.000 euro op de eerste schijf aan roerende goederen voor de langstlevende partner. Dit houdt concreet in dat de langstlevende een vrijstelling geniet op de gezinswoning en een voetvrijstelling van 50.000 euro op de netto-verkrijging van roerende goederen. Op het resterende vermogen wordt de langstlevende partner belast aan een progressief belastingtarief dat kan oplopen tot 27%.
Ook voor de jongeren verandert er uiteindelijk niets. Jongeren die, voor hun 21ste verjaardag beide ouders verliezen, betalen geen erfbelasting op de gezinswoning en krijgen daarnaast een vrijstelling op de eerste schijf van 75.000 euro aan roerende goederen.
Wel wordt in het regeerakkoord gesteld dat er een regeling voor een vriendenerfenis wordt ontworpen. Hierbij zal aan iedereen de kans gegeven worden om een bepaald deel van zijn/haar erfenis toe te wijzen aan een verwante of niet-verwante persoon als “best friend” waarop dan het voordeligere tarief in rechte lijn wordt toegepast in plaats van de hoge tarieven in zijlijn.
Hoe deze vriendenerfenis precies uitgewerkt zal worden, zal nog moeten blijken.
Verder wordt aangehaald dat de regeling rond duo-legaten gewijzigd wordt, waarbij het zuiver altruïstisch element van de legaten hersteld zal worden en versterkt zal worden met een tariefverlaging.

Dan toch geen sluiting van een aantal mechanismen tot fiscale ontwijking
Daar waar de formatienota sprak over het sluiten van een aantal mechanismen tot fiscale ontwijking, is hier in het regeerakkoord totaal geen sprake meer over.
De vrees bestond dat er, na de vernietiging van het VLABEL-standpunt door de Raad van State, maatregelen zouden genomen worden tegen de gesplitste aankoop. Deze blijven echter voorlopig uit zodat een planning waarbij het vruchtgebruik door de schenkers wordt voorbehouden nog steeds een interessante techniek blijft.
Een maatregel tegen fiscale ontwijking die wel in het regeerakkoord opgenomen is, is de verlenging van de verdachte periode bij niet geregistreerde schenkingen van 3 jaar naar 4 jaar. De nieuwe Vlaamse Regering wenst hiermee schenkingen, of beter geregistreerde schenkingen, te stimuleren.
Op vandaag bestaat immers nog steeds de techniek om roerende goederen te schenking zonder betaling van Belgische schenkbelasting. We denken hierbij aan de bankgift of de schenking voor een Nederlandse notaris.
Deze techniek zal dus blijven bestaan zodat het mogelijk blijft een schenking te verlijden voor een Nederlandse notaris en op die manier de Belgische schenkbelasting te vermijden. Al zal men nu wel rekening moeten houden met een verdachte periode van 4 jaar (i.p.v. 3 jaar).
Over het verder stimuleren van onroerende schenkingen door de aanpassing van de termijn van het progressievoorbehoud (zoals ook opgenomen in de formatienota) vinden we in het regeerakkoord niets terug.

Lees ook: Vlaams regeerakkoord 2019-2024 - Onroerend goed

Conclusie
Het regeerakkoord wijkt serieus af van de eerder uitgegeven startnota van de Vlaamse Regering en bevat o.i. weinig nieuwe maatregelen. Van een verdere vermindering van erfbelasting tussen partners en in rechte lijn is geen sprake meer. Wel wordt een mogelijkheid voorzien om best friend te begunstigen zonder dat deze fiscaal afgestraft wordt. Al is het nog verder wachten op de concrete uitvoering van deze maatregel.
De bestaande planningstechnieken blijven ook overeind en zal er rekening moeten worden gehouden met een verdachte periode van 4 jaar.
Het blijft dus nog even afwachten naar de concrete uitvoeringsmaatregelen.