De zorgvolmacht: nog meer dan voorheen de noodzakelijke aanvulling bij elke vermogensplanning

Geschreven door Mr. Laura Goossens, Tiberghien, www.tiberghien.com
Foto: matthew venn  

Wie het beheer van zijn vermogen wil veiligstellen voor het geval hij daartoe zelf niet meer bekwaam is (bijvoorbeeld in geval van dementie of een tijdelijke coma), kan daartoe sedert september 2014 een  zogenaamde ‘zorgvolmacht’ opstellen, waarin een vertrouwenspersoon wordt gemachtigd om tijdens de periode van onbekwaamheid een reeks bevoegdheden waar te nemen, zoals bijvoorbeeld de betaling van facturen en belastingen, de verlenging of opzegging van huurcontracten, het onderhoud of de aan- of verkoop van roerende of onroerende goederen. Er kan zelfs een volmacht tot schenken worden opgenomen. Een zorgvolmacht vermijdt dat een rechter moet tussenkomen om een gerechtelijk bewind in te stellen.

Dankzij enkele recente wetswijzigingen is de zorgvolmacht een nog performanter instrument van vermogensplanning geworden.  

Vooreerst werd het toepassingsgebied van de zorgvolmacht uitgebreid, zodat niet alleen het beheer van het vermogen, maar ook de behartiging van persoonlijke aangelegenheden kan worden geregeld. Te denken valt bijvoorbeeld aan de keuze van een rusthuis wanneer een verblijf thuis niet meer mogelijk is, de uitoefening van de patiëntenrechten, enz.  Aanvulling met bijzondere medische verklaringen (inzake euthanasie, palliatieve sedatie, …) en verklaringen inzake lijkbezorging blijft wel noodzakelijk voor wie echt alles geregeld wil hebben.

Of iemand een zorgvolmacht heeft, kan worden nagekeken in het Centraal Register van Lastgevingsovereenkomsten, bijgehouden door de Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat. Om de vrederechters een beter zicht te geven op de zorgvolmachten die in uitvoering zijn, moet voor volmachten opgesteld sedert 1 maart 2019 ook iedere wijziging of beëindiging van een zorgvolmacht geregistreerd worden en gemeld aan de griffie van het bevoegde vredegerecht.

Lees ook: Wat brengt het nieuwe jaar op het gebied van Vlaamse schenk- en erfbelasting?

Daarnaast heeft de wetgever regels ingevoerd om benadeling van de onbekwame tegen te gaan en diens betrokkenheid bij de uitvoering van de zorgvolmacht vergroten.
Ten slotte staat voor grensoverschrijdende situaties vanaf 1 januari 2020 de mogelijkheid open tot het maken van een rechtskeuze in de zorgvolmacht. Meer bepaald kan de lastgever opteren voor het recht van zijn nationaliteit of voormalige verblijfplaats. Bij gebreke daarvan is het recht van toepassing van de staat van de gewone verblijfplaats van de lastgever op het tijdstip waarop de zorgvolmacht werd verleden. Voorheen kon niet worden gegarandeerd dat een zorgvolmacht die was verleden in overeenstemming met het Belgische recht, (volledig) uitwerking kon krijgen wanneer de lastgever nadien naar het buitenland verhuisde.

Deze wijzigingen zorgen ervoor dat meer dan voorheen een echte ‘zorg’-volmacht op maat van de lastgever kan worden uitgewerkt, hetgeen vanzelfsprekend meer gemoedsrust biedt. De lading dekt met andere woorden steeds meer de vlag, ook in internationale context.