Verduidelijkingen aan het systeem van de winstpremie

Geschreven door Lexalert
Foto: Joey Gannon  

Het systeem van de werknemersparticipatie in de winst van de vennootschappen werd bij Programmawet van 25 december 2017 vervangen door het systeem van de winstpremie.

Dit systeem laat sinds 1 januari 2018 de werkgevers toe om hun werknemers op een eenvoudige, flexibele en fiscaal vriendelijke manier een premie in cash toe te kennen. De premie is het resultaat van een vastgesteld bepaald bedrag of een percentage van het loon.

De wetswijziging was op een aantal punten onduidelijk en onvolledig hetgeen in de praktijk vragen deed rijzen.

De Wet houdende diverse arbeidsbepalingen tracht door middel van een aantal wijzigingen verduidelijking te brengen. Deze wijzigingen zijn momenteel reeds goedgekeurd in de Kamer. De wet voorziet een inwerkingtreding vanaf de 1e dag van de maand die volgt op de bekendmaking van de wet in het Belgisch Staatsblad. Afhankelijk van de exacte publicatiedatum wordt de wet toepasselijk voor de winstpremies toegekend vanaf (vermoedelijk) begin 2019.

1. De winstpremie behoort niet tot het loonbegrip :

  • zoals gedefinieerd in de loonbeschermingswet. Dit heeft tot gevolg dat er nu met zekerheid kan worden gesteld dat de winstpremie uitgesloten wordt uit de berekeningsbasis van ondermeer de opzeggingsvergoeding, het dubbel vakantiegeld en het beslagbaar gedeelte van het loon.
  • voor de berekening van de loonkostenontwikkeling (de loonnorm).
  • beschermd tegen bevoorrechte schuldenaars door de hypotheekwet.

Deze wettechnische aanpassingen zouden retroactief in werking treden vanaf 1 januari 2018.

►Blijf op de hoogte over de actualiteit ivm arbeids- en sociale zekerheidsrecht - schrijf in op de Up-to-date HR-recht met Claeys & Engels

2. De wijzigingen aan de wet die de instelling van een winstpremie regelt, hebben als doel de berekeningswijze van de winstpremie, in het bijzonder de proratiseringsregels, te verduidelijken.

2.1. De referentieperiode is het laatst afgesloten boekjaar. Deze verduidelijking is relevant voor:

  • het bepalen van de rechthebbenden,
  • de hoogte van het totale bedrag van deelnames in de winst en
  • het loon waarop de winstpremie wordt bepaald.

2.2. De huidige formulering van de wetsartikelen heeft tot gevolg dat het pro rata temporis – beginsel enkel kan worden toegepast ingeval van vrijwillige schorsing van de arbeidsovereenkomst of wanneer de arbeidsovereenkomst is beëindigd.

Door de nieuwe wetsbepalingen mag het bedrag van de winstpremie, indien de werkgever hiervoor kiest, pro rata temporis worden toegekend, rekening houdend met :

  • de effectieve arbeidsprestaties tijdens het laatst afgesloten boekjaar.
    • Aan de werknemer die de vennootschap heeft verlaten tijdens het afgesloten boekjaar kan een geproratiseerde premie worden toegekend
    • Het bedrag van de winstpremie kan geproratiseerd worden bij een deeltijdse tewerkstelling.

en/of

  • schorsingen van de arbeidsovereenkomst tijdens het laatst afgesloten boekjaar. Ten minste de volgende schorsingsperioden moeten wel gelijkgesteld worden met effectieve arbeidsprestaties :
    • perioden waarbij de werknemer zijn recht op loon behoudt;
      • Ondermeer de dagen jaarlijkse vakantie, wettelijke feestdagen en haar vervangingsdagen, de dagen van gewaarborgd loon bij arbeidsongeschiktheid worden hier geviseerd;
    • perioden van moederschapsrust;
    • perioden van vaderschapsverlof;
    • perioden van gewaarborgd inkomen bij (beroeps)ziekte en (arbeids)ongevallen;
    • perioden van adoptieverlof en
    • perioden van pleegverlof.

2.3. De wetgever preciseert nu ook welke werknemer kunnen uitgesloten worden van de uitkering van de winstpremie. De Programmawet sprak algemeen over “beëindiging van de arbeidsovereenkomst”, daar waar de wet nu voorziet dat het de werknemers betreft die, in de loop van het laatst afgesloten boekjaar, de onderneming hebben verlaten door :

  • ontslag door de werkgever om dringende reden in hoofde van de werknemer;
  • ontslag door de werknemer.

De werknemer kan dus niet worden uitgesloten van de toekenning van de winstpremie wanneer :

  • de werknemer ontslag heeft genomen omwille van dringende reden in hoofde van de werkgever of
  • indien de werkgever de werknemer niet heeft ontslagen om dringende reden. Desgewenst kan er dan wel in proratiseringsregels worden voorzien.

Evenmin kunnen de werknemers die hun opzeg hebben gegeven tijdens het laatst afgesloten boekjaar, maar de vennootschap slechts verlaten na afloop van het laatst afgesloten boekjaar uitgesloten worden. Ook werknemers die worden ontslagen om dringende reden na afloop van het laatst afgesloten boekjaar kunnen niet uitgesloten worden.