Regelgeving energieprestatiecertificaten wijzigt in 2015

Geschreven door Lexalert

In het Vlaams parlement wordt het ontwerp van decreet van 31 augustus 2015 houdende diverse bepalingen inzake energie besproeken. Er zijn wijzigingen met betrekking tot de overdracht van de EPC-certificaat, rechtspersonen kunnen als energiedeskundige optreden en ook huurders krijgen een kopie van een aangepast EPC-certificaat.

In 2014 evalueerde het Vlaams Energieagentschap de energieprestatiecertificatenregelgeving.

Naar aanleiding van  deze evaluatie bevat dit decreet een aantal decretale aanpassingen m.b.t.:

  • de databanken,
  • de rechtsgronden voor het  opleggen  van  de  verplichtingen  om  over  een  energieprestatiecertificaat  te beschikken,
  • de rechtsgronden om dit certificaat bij verkoop en verhuur over te dragen aan koper of huurder,   en;  
  • de   administratieve  geldboetes   wegens   het   niet   naleven   van   de verplichtingen.

In dit kader dient ook worden vastgesteld dat de handhavingsbevoegdheid van het Vlaams Energieagentschap in de praktijk soms wordt “misbruikt” doordat bijv. huurders na reeds enige jaren het pand te bewonen alsnog klachten neerleggen in het kader van persoonlijke geschillen of ruzies met de huisbaas. Ten einde bij de rechtsonderhorigen geen verkeerde verwachtingen te creëren aangaande de rol van het Vlaams Energieagentschap ter zake, wordt in herinnering gebracht dat bij de behandeling van klachten inzake de aanwezigheid van het EPC, de overdracht van het EPC, de publicatie van het kengetal in commerciële advertenties en de correctheid van het EPC het Vlaams Energieagentschap artikel 9 van het decreet van 1 juni 2001 houdende toekenning van een klachtrecht ten aanzien van bestuursinstellingen mag toepassen. Gelet op de rechtszekerheid en de moeilijkheden met bewijslast, en conform artikel 9 van het Klachtendecreet, is het Vlaams Energieagentschap dan ook niet verplicht om klachten die betrekking hebben op feiten die langer dan een jaar vóór de indiening van de klacht hebben plaatsgevonden te behandelen. Indien bijvoorbeeld een klacht wordt ingediend over het niet overdragen van een EPC door de verhuurder en de huurovereenkomst is reeds twee jaar oud, dan zal deze klacht onontvankelijk worden verklaard.

Overdracht van het energieprestatiecertificaat

Conform artikel 11.2.1, §1 van het Energiedecreet van 8 mei 2009 kan de Vlaamse Regering aan de eigenaars, de houders van een zakelijk recht of gebruikers van een gebouw opleggen dat het gebouw over een energieprestatiecertificaat moet beschikken. Artikel 11.2.2 beperkt de mogelijkheid voor de Vlaamse Regering om bij de verkoop van het gebouw een geldig energieprestatiecertificaat aan de koper over te dragen of om bij het aangaan van een nieuwe huurovereenkomst een geldig energieprestatiecertificaat aan de huurder ter beschikking te stellen echter tot de eigenaar. Andere personen die conform artikel 11.2.1 door de Vlaamse Regering een verplichting opgelegd kunnen worden om een energieprestatiecertificaat te hebben, worden zodoende niet verplicht om die aan bijv. de huurder te overhandigen (bijv. de problematiek van onderverhuur). Artikel 11.2.2 wordt aangepast door te verwijzen naar de personen vermeld in artikel 11.2.1, §1, eerste lid waardoor deze tegenstrijdigheid wordt opgelost.

Ook rechtspersonen kunnen als energiedeskundige optreden

In de huidige definitie van energiedeskundige wordt geen rekening gehouden met de mogelijkheid om als rechtspersoon op te treden. De energiedeskundige is een natuurlijke persoon die onderworpen is aan het sociaal statuut van de zelfstandige of de bezoldigde medewerker van een rechtspersoon. De energiedeskundige is hoofdelijk aansprakelijk voor het opstellen van de energieprestatiecertificaten. Hierdoor wordt voorbij gegaan aan de juridische realiteit van de rechtspersoonlijkheid. Bovendien ontstaan er problemen wanneer   een   energiedeskundige   geen   werknemer   meer   is   bij   een   bepaalde rechtspersoon. De energiedeskundige blijft immers aansprakelijk voor de door hem opgemaakte energieprestatiecertificaten, die onder zijn registratie als medewerker van een rechtspersoon werden opgemaakt. Wanneer hij echter geen werknemer meer is van deze rechtspersoon, heeft hij geen toegang meer tot de invoergegevens van de eerder onder die registratie opgemaakte EPC’s. In het geval van een kwaliteitscontrole is het dan ook niet meer mogelijk om het foutieve EPC aan te passen aan de controlevaststellingen. Voor ‘verslaggever’ werd wel de mogelijkheid voorzien om als rechtspersoon op te treden. Dit onderscheid tussen energiedeskundigen en verslaggevers valt niet objectief te verantwoorden. Daarom wordt voorgesteld om de definitie van energiedeskundige aan te passen, zodat ook rechtspersonen als energiedeskundige optreden.

Ook huurder krijgt kopie aangepast EPC-certificaat

Bij het aangaan van een nieuwe huurovereenkomst moet de eigenaar van een woning een kopie van het EPC overdragen aan de huurder. Wanneer er op dit EPC een kwaliteitscontrole wordt uitgevoerd door het Vlaams Energieagentschap naar aanleiding van een steekproef of een klacht, is het mogelijk dat in dit EPC fouten vastgesteld worden. Wanneer dit het geval is, moet de energiedeskundige de vastgestelde fouten aanpassen aan de hand van de controlevaststellingen en het EPC opnieuw indienen in de energieprestatiedatabank waardoor ook de energiescore van het EPC zal wijzigen. Het nieuw ingediende EPC moet door de energiedeskundige aan de eigenaar van de woning bezorgd worden. Op dit moment is de eigenaar niet verplicht om een kopie van het aangepaste EPC over te dragen aan de huurder. Omdat de huurder echter belang heeft om de nieuwe energiescore te kennen, wordt voorgesteld om de overdracht van een kopie van het aangepaste EPC verplicht te maken

Toegang tot de databanken

Er wordt voorgesteld om de netbeheerder en de werkmaatschappijen, toegang te geven tot de energieprestatie- en de energieprestatiecertificatendatabank voor de uitvoering van de hen opgelegde openbaredienstverplichtingen. Deze netbeheerders geven o.a. uitvoering aan de REG-openbaredienstverplichtingen (artikel 6.4.1 tot en met 6.4.1/12 van het Energiebesluit van 19 november 2010).

In dat kader kennen zij premies toe voor het uitvoeren van energiebesparende investeringen in residentiële en niet-residentiële gebouwen bieden. Zij bieden eveneens ondersteuning aan het energiebeleid van lokale besturen, onder meer door het opzetten en opvolgen van energieverbruiken van hun gebouwen via een energieboekhoudsysteem. De netbeheerders staan in voor de volledige dossierbehandeling van de premie- aanvragen, inclusief de uitbetaling van goedgekeurde aanvragen. De netbeheerders oefenen in eerste instantie administratieve controles uit op de ingediende aanvragen. Daarnaast worden ook controles ter plaatse uitgevoerd, voornamelijk voor dossiers waar abnormale gegevens worden vastgesteld en er dus een vermoeden van fraude is (bijvoorbeeld zeer grote dakoppervlaktes die worden geïsoleerd, vervanging van enkele beglazing in woningen met een recent bouwjaar, dermate grote investeringen die doen vermoeden dat het gaat om een uitbreiding die onderhevig is aan de energieprestatieregelgeving  i.p.v.  om  een  verbouwing).  Om  de  efficiëntie  van  de controles te verbeteren, is het nuttig dat de netbeheerders dergelijke vaststellingen eerst kunnen  verifiëren  met  de  beschikbare  gegevens  in  de  door  de  Vlaamse  overheid beheerde databanken.

Naast het uitkeren van de premies, voeren de netbeheerders ook een aantal actieverplichtingen uit voor lokale besturen. De toegang tot de energieprestatiecertificatendatabank laat toe om deze verplichtingen efficiënter uit te voeren door:

  • Het aftoetsen van informatie uit de energieboekhouding met de data van de gegevens voor het EPC voor publieke gebouwen (onder andere gebouwtype, aantal m2 vloeroppervlakte). Deze gegevens zijn cruciaal voor het geven van correcte adviezen en voor benchmarking van gebouwen.
  • Het koppelen van de EPC’s voor publieke gebouwen aan het betreffende gebouw in de energieboekhouding, waardoor de lokale besturen hun energieprestatiecertificaten steeds binnen handbereik hebben.

Een  controle  op  identieke  basisgegevens  (bijvoorbeeld oppervlaktes)  kan  eveneens bijdragen tot een meerwaarde voor het EPC voor publieke gebouwen doordat anomalieën kunnen opgespoord en verbeterd worden.

De Vlaamse Regering kan nadere voorwaarden bepalen betreffende welke gegevens worden vrijgegeven en de wijze waarop deze worden vrijgegeven. Voor de praktische toegang tot de databank zullen via een functionele analyse de behoeften eerst duidelijk moeten in kaart gebracht. Daarna kan gestart worden met de effectieve ontsluiting van de gegevens. Het is niet ondenkbaar dat in verschillende fases zal gewerkt worden, waarbij in eerste instantie enkel toegang wordt gegeven tot de EPB-aangifte en het certificaat en in tweede instantie pas toegang tot de achterliggende gegevens.

Lees de volledige tekst van het ontwerp van decreet van 31 augustus 2015 houdende diverse bepalingen inzake energie