Publicatie vonnissen en arresten in elektronische databank

Geschreven door Lexalert

Het wetsvoorstel tot wijziging van het Wetboek van  strafvordering en het Gerechtelijk Wetboek wat de bekendmaking van de vonnissen en arresten betreft:

  • beperkt de openbare uitspraak van vonnissen en arresten tot het voorlezen van het beschikkend gedeelte; en
  • voorziet de publicatie van de integrale tekst van de rechterlijke beslissingen in een voor het publiek toegankelijke, elektronische databank van vonnissen en arresten van de rechterlijke orde.

Gerechtelijk Wetboek

Artikel 780 Ger.W bepaalt de vermeldingen die – op straffe van nietigheid – naast de gronden en het beschikkend gedeelte in het vonnis moeten worden opgenomen. In punt 5° wordt verduidelijkt dat de uitspraak in openbare zitting voortaan (minstens) het beschikkend gedeelte betreft.

Dit artikel wijzigt artikel 782bis Ger.W. In het eerste lid wordt verduidelijkt dat de voorzitter van de kamer die het vonnis heeft gewezen enkel het beschikkend gedeelte van dat vonnis moet voorlezen.

Tussen het eerste en het tweede lid worden vier leden ingevoegd, luidende:

De beslissing wordt integraal opgenomen in een voor het publiek toegankelijke, elektronische databank van vonnissen en arresten van de rechterlijke orde, overeenkomstig de door de Koning bepaalde nadere regels.

Uit deze beslissing worden de gegevens die de rechtstreekse identificatie van de partijen en de andere personen betrokken in de zaak toelaten, weggelaten. De voorzitter van de kamer die het vonnis heeft gewezen, kan in alle gevallen, hetzij ambtshalve, hetzij op een met redenen omkleed verzoek van een van de partijen, het vonnis integraal in openbare terechtzitting uitspreken, zelfs in afwezigheid van de andere rechters en, behalve voor strafen in voorkomend geval voor tuchtzaken, van het openbaar ministerie.

Ingeval de opname van het vonnis in de elektronische databank onmogelijk is, spreekt de voorzitter het vonnis integraal uit, of stelt hij het vonnis ter beschikking van het publiek in de zittingszaal tot aan het einde van die zitting.

Wanneer de procedure wat de pleidooien en verslagen betreft in raadkamer is verlopen, kan de voorzitter van de kamer die het vonnis heeft gewezen, in afwijking van het tweede lid bij een met redenen omklede beslissing die in het vonnis wordt opgenomen, beslissen dat bepaalde onderdelen van de in het vonnis opgenomen motivering weggelaten worden uit de opname in de voor het publiek toegankelijke, elektronische databank, wanneer de opname ervan onevenredig het recht van de partijen of andere personen betrokken in de zaak op de bescherming van hun persoonlijke levenssfeer aantast.”.

Het artikel wordt aangevuld met twee leden, luidende:

Na de uitspraak bedoeld in het eerste, tweede of derde lid, kunnen de partijen de integrale beslissing onmiddellijk raadplegen op de griffie.

In de gevallen bedoeld in artikel 782, tweede lid, is de beslissing raadpleegbaar vanaf de ondertekening ervan.”.

Wetboek van Strafvordering

Artikel 190 van het Wetboek van Strafvordering bepaalt dat “Het vonnis onmiddellijk of ten laatste op de terechtzitting volgende op die waarop de debatten gesloten zijn verklaard [wordt] uitgesproken.

Het is de bedoeling om de nieuwe regeling van voorlezing van de vonnissen en arresten door te voeren in zowel burgerlijke als strafzaken. Dit wetsvoorstel past artikel 190 Sv. aan om te verduidelijken dat ook bij de vonnissen in strafzaken enkel het beschikkend gedeelte voorgelezen dient te worden. Wanneer de voorzitter dit wenst of het belang van de zaak dat noodzaakt kan hij uiteraard ook de belangrijke passages uit de motivering die geleid hebben tot het arrest voorlezen in openbare zitting.

Een tweede wijziging wordt aangebracht om te verduidelijken dat ook de vonnissen en arresten in strafzaken in de elektronische databank dienen te worden opgenomen. Deze kunnen op een geanonimiseerde wijze door het publiek geraadpleegd worden.

In artikel 337 van het Wetboek van Strafvordering wordt de voorlezing voorzien van het arrest met betrekking tot de schuldvraag in het assisenproces. Ook hier is het de bedoeling dat de Voorzitter van het hof van assisen enkel het beschikkend gedeelte van het arrest dient voor te lezen. Indien hij dit wenst of indien het belang van de zaak dit noodzaakt, kan de voorzitter ook de belangrijkste passages uit de motivering die geleid hebben tot het oordeel van het college van jury en magistraten voorlezen in openbare zitting.

Dit artikel vult artikel 344 van het Wetboek van Strafvordering aan, om te bepalen dat, conform het nieuwe principe van bekendmaking van vonnissen en arresten, het arrest integraal in de elektronische databank wordt opgenomen en op een geanonimiseerde wijze door het publiek geraadpleegd.

In artikel 346 Sv. wordt verduidelijkt dat ook de voorlezing van het arrest betreffende de schuldtoemeting door het hof van assisen zich beperkt tot het beschikkend gedeelte van het arrest. Uiteraard heeft de voorzitter de mogelijkheid, indien hij dit wenselijk acht of indien het belang van de zaak dit noodzaakt, ook de belangrijkste passages uit het arrest die geleid hebben tot het oordeel van de jury en de magistraten van het hof voor te lezen.

De elektronische databank is nog niet operationeel op het moment van de neerlegging van dit wetsvoorstel, zodat de inwerkingtreding van het voorontwerp wordt uitgesteld naar een datum te bepalen door de Koning. De uiterste datum voor inwerkingtreding wordt bepaald op 1 september 2020.

Lees de volledige tekst van het wetsvoorstel tot wijziging van het Wetboek van  strafvordering en het Gerechtelijk Wetboek wat de bekendmaking van de vonnissen en arresten betreft