Nieuw Vennootschapswetboek 2018 – Zetel van de vennootschap

Geschreven door Lexalert
Foto: Kim Siever      

Het nieuwe Wetboek Vennootschappen 2018 voorziet in een nieuwe regeling met betrekking tot de zetel van de vennootschap.

De regel dat een rechtspersoon nauwkeurig moet aangeven waar zijn zetel is gevestigd en die voorheen was opgenomen in de openbaarmakingsformaliteiten, wordt in een afzonderlijke bepaling opgenomen.

Naar huidig recht moet de statutaire zetel van een rechtspersoon in de oprichtingsakte worden vermeld, en bestaat de aanduiding van die zetel uit een adres (bv. straat, huisnummer, gemeente). De wijziging van de zetel vereist een statutenwijziging, goed te keuren door de algemene vergadering en authentiek (en dus met notariële tussenkomst) vast te leggen in die rechtspersonen waarin de statuten in een authentieke akte moeten worden vastgesteld. Evenwel wordt voor vennootschappen algemeen aanvaard dat de bevoegdheid om te beslissen tot een zetelverplaatsing zonder wijziging van het toepasselijk taalregime door een statutaire clausule aan het bestuursorgaan kan worden gedelegeerd. Ook dergelijke zetelverplaatsing impliceert een statutenwijziging met gebeurlijk notariële tussenkomst en bekendmaking van een gecoördineerde versie van de gewijzigde statuten, maar de tussenkomst van de algemene vergadering is dus niet vereist.

Het artikel in ontwerp beoogt de vereenvoudiging van de verplaatsing van de (statutaire) zetel van rechtspersonen zonder wijziging van taalregimeen dus binnen eenzelfde gewest of naar en van het tweetalige Brussels Gewest.

Vooreerst wordt bepaald dat de statuten van een rechtspersoon enkel nog het gewest waar de zetel van de rechtspersoon is gelegen, moeten vermelden. De gewesten vallen grotendeels samen met taalgebieden (waarbij het Brussels Hoofdstedelijk Gewest een tweetalig taalgebied is), maar de Duitstalige Gemeenschap en het corresponderende Duitse taalgebied zijn minstens geografisch onderdeel van het Waalse Gewest. Een verplaatsing van de zetel naar een ander taalgebied – waardoor de statuten in een andere taal moeten worden vastgesteld – is steeds een klassieke statutenwijziging, te beslissen door de algemene vergadering met de door de wet vereiste meerderheden en vormen (authentieke akte indien de statuten in deze vorm moeten worden opgesteld).

Het adres waarop de zetel is gelokaliseerd, moet voortaan niet meer worden opgenomen in de statuten. Het moet wel nog worden opgenomen in de oprichtingsakte en in het openbaar te maken uittreksel van die akte. Daarnaast moet het ook worden opgenomen in de Kruispuntbank voor Ondernemingen (KBO).

Een rechtspersoon zal er voortaan bijvoorbeeld mee kunnen volstaan in zijn statuten aan te geven dat zijn zetel in het Waalse Gewest is gevestigd. Het adres kan, maar hoeft niet in de statuten te worden opgenomen.

Rechtspersonen zullen voortaan hun zetel kunnen verplaatsen door een beslissing van het bestuursorgaan, voor zover de statuten niet anders bepalen en voor zover deze verplaatsing geen verandering van taalregime impliceert. Het bestuursorgaan van een vennootschap met zetel in Antwerpen kan deze zetel dus naar Gent verplaatsen. Het bestuursorgaan zal de zetel ook naar Brussel kunnen verplaatsen, voor zover de statuten niet tegelijk in het Frans worden omgezet. Dit laatste kan alleen via een klassieke statutenwijziging, goedgekeurd door de algemene vergadering. Zo ook kan een vennootschap met zetel in Eupen en in het Duits gestelde statuten, de zetel alleen naar Luik verplaatsen mits een klassieke statutenwijziging, aangezien dit een verandering van taalregime impliceert.

Volg het on demand seminarie 2018: Het jaar van het vernieuwde vennootschapsrecht met Philippe MULLIEZ

De verplaatsing van de zetel binnen eenzelfde taalgebied door een beslissing van het bestuursorgaan vereist geen statutaire machtiging daartoe. De bevoegdheid wordt aan de wet zelf ontleend.

Een rechtspersoon kan vrijwillig toch haar ganse adres (bv. “Meir 13, 2000 Antwerpen”) of een deel ervan (“Antwerpen”) in haar statuten opnemen. Ook in dat geval kan het bestuursorgaan zonder statutaire machtiging de zetel verplaatsen. Maar precies omdat het adres (minstens gedeeltelijk) in de statuten is opgenomen, moeten de overige regels inzake statutenwijziging wel worden gerespecteerd: tussenkomst van een notaris indien de statuten authentieke vorm hebben, openbaarmaking volgens de regels van statutenwijziging. Anders gezegd, er wordt in dit geval enkel afgeweken van de regel dat de statutenwijziging moet worden goedgekeurd door de algemene vergadering.

Lees ook: Nieuw Vennootschapswetboek 2018 - Website van de rechtspersoon en mededelingen

De door de wet aan het bestuursorgaan verleende bevoegdheid om het adres (maar niet het taalregime) te wijzigen kan door de statuten worden uitgesloten, beperkt of gemoduleerd. Ongeacht of het adres wel of niet in de statuten is opgenomen, kunnen die statuten bv. bepalen dat het bestuursorgaan het adres in het geheel niet kan wijzigen. De statuten zouden verder ook kunnen bepalen dat de zetel alleen binnen dezelfde gemeente kan worden verplaatst (bv. binnen Antwerpen) of binnen hetzelfde Gewest (bv. binnen Wallonië maar niet naar het Brusselse Gewest). Indien bv. een vennootschap vrijwillig in haar statuten opneemt dat haar adres Meir 13, Antwerpen is, kan het bestuursorgaan zonder enige statutaire machtiging daartoe, op basis van de wet, de zetel verplaatsen naar om het even welke locatie binnen het Vlaamse Gewest of naar het Brusselse Gewest voor zover, in dat laatste geval, de statuten in het Nederlands gesteld blijven (en mogen blijven). Dergelijke verplaatsing van de zetel is wel aan de vorm – en openbaarmakingsvereisten van een statutenwijziging onderworpen. De statuten zouden evenwel in afwijking van de aanvullende regel in de wet kunnen bepalen dat het bestuursorgaan het adres in het geheel niet mag wijzigen, of alleen binnen Antwerpen, of alleen binnen het Vlaamse gewest.