Impliciet ontslag behoort tot het acquis communautaire

Geschreven door Mr. Willy van Eeckhoutte, Van Eeckhoutte, Tacquet en Clesse, www.bellaw.be
Foto: Rock Cohen  

HvJ nr. C-422/14 van 11 november 2015 (Rivera/Gestora Clubs) 

In België is wat in het Frans zo mooi de acte équipollent à rupture wordt genoemd al decennia lang bekend: de werkgever die eenzijdig een belangrijke wijziging doorvoert in een essentieel bestanddeel van de arbeidsovereenkomst (in beginsel: loon, arbeidstijd, functie en arbeidsplaats) ontslaat impliciet de werknemer die daardoor getroffen wordt. Is dat begrip misschien niet in België uitgevonden, het is in ieder geval al sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw in ons land bekend (zie www.sociaalcompendium.be, nr. 4326).

Maar het bestaat ook in het recht van de Europese Unie, zij het slechts sinds het begin van deze eeuw. Volgens de rechtspraak van het Hof van Justitie is het begrip ontslag dat wordt gehanteerd in de Richtlijn 98/59 over collectief ontslag, een Unierechtelijk begrip, dat niet aan de hand van de wettelijke regelingen van de lidstaten kan worden gedefinieerd. Bij ontstentenis van uitdrukkelijke omschrijving in de richtlijn, wordt het door het Hof van Justitie uitgelegd vanuit de door de richtlijn nagestreefde doelstelling. Ontslag, aldus het Hof, omvat elke beëindiging van de arbeidsovereenkomst die de werknemer niet heeft gewild en waarmee hij dus niet heeft ingestemd.

Volg het on demand seminarie Temporele werkgeversflexibiliteit – Mogelijkheden en beperkingen met Sigrid DEREYMAEKER

In het in het kopje vermelde arrest beslist het Hof van Justitie dat een eenzijdige en ten nadele van de werknemer doorgevoerde wijziging van essentiële elementen van de arbeidsovereenkomst om redenen die geen betrekking hebben op de persoon van die werknemer, onder het begrip ontslag van de richtlijn valt.

Dat betekent dat met een dergelijk impliciet ontslag rekening moet worden gehouden om uit te maken of het aantal ontslagen dat vereist is om van een collectief ontslag te kunnen spreken, bereikt is (zie www.sociaalcompendium.be, nr. 4531).

Het arrest is overigens nog in een ander opzicht interessant. Het preciseert dat niet als ontslag mogen worden beschouwd en dus niet mogen worden meegerekend, de beëindigingen van arbeidsovereenkomsten die niet als een ontslag uitgaande van de werkgever kunnen worden beschouwd, zoals het verstrijken van een arbeidsovereenkomst met een tijdsbepaling.