Grondwettelijk hof zet deur voor procedurecarrousel weer open: onbeperkte toegang tot beroep tegen vergunningsbeslissingen

Geschreven door Kyoto Van Herreweghe - Amina Desaegher, lydian, http://www.lydian.be
Foto: oatsy40

Bij arrest 46/2019 van 14 maart 2019 heeft het Grondwettelijk Hof de artikelen 133 en 151 van het Decreet van 8 december 2017 (de “Codextrein”) vernietigd. Deze artikelen legden de voorafgaande indiening van een bezwaar tijdens het openbaar onderzoek op als absolute en noodzakelijke voorwaarde om in een later stadium beroep te kunnen indienen tegen een vergunningsbeslissing (behoudens welbepaalde uitzonderingen).

Op die manier wenste de Vlaamse decreetgever te voorkomen dat een omwonende die tijdens het openbaar onderzoek omtrent een vergunningsaanvraag geen bezwaar indiende, alsnog actie zou ondernemen door nadien in beroep te gaan tegen de finale vergunningsbeslissing (hetzij bij een administratieve overheid als de beslissing in eerste aanleg zou uitgaan van het schepencollege of de Deputatie, hetzij bij de Raad voor Vergunningsbeslissingen als de beslissing zou uitgaan van de Vlaamse Regering of de Deputatie in laatste aanleg).

Deze beperking diende volgens de memorie van toelichting bij de Codextrein het algemeen belang, gezien ze gericht was op een doelmatige besluitvorming, de beginselen van behoorlijk burgerschap, een snellere rechtszekerheid voor de vergunninghouder en een uniformisering met procedurele trechter ten aanzien van de procedure voor de Raad voor Vergunningsbetwistingen.

Het Grondwettelijk Hof oordeelde recent evenwel dat bovenvermelde bepalingen uit de Codextrein het recht op toegang tot de rechter op onverantwoorde wijze inperken. De opgelegde beperkingen zijn – aldus het Grondwettelijk Hof – niet evenredig met de doelstelling van procedureversnelling. Het Grondwettelijk Hof heeft dan ook beslist om de betreffende artikelen retroactief te vernietigen, waardoor zij moeten worden geacht nooit te hebben bestaan.

De Vlaamse wetgeving die eindeloze beroepen tegen omgevingsvergunningen tegenging, wordt met dit arrest helaas een halt toegeroepen.

Het gevolg is dat het betrokken publiek thans, zoals vroeger het geval was, nog beroep zal kunnen indienen, ook al heeft het voordien geen bezwaar ingediend tijdens het openbaar onderzoek.

Het aantal beroepen bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen stijgt echter al elk jaar. In de periode 2017-2018 waren het er bijna 1000. De behandelingstermijn bedraagt vandaag al ongeveer anderhalf jaar. De vernietiging van de bovenvermelde artikelen zal de achterstand dus nog verder in de hand werken.

Bovendien is dit slecht nieuws voor de vergunninghouder. Daar waar hij op basis van de voormelde regelgeving quasi-gerust was dat er geen beroep kon worden aangetekend tegen zijn vergunningsbeslissing voor zover er geen bezwaren waren ingediend in het kader van het openbaar onderzoek, is dit vandaag niet langer het geval.

Het volledige arrest vindt u hier.