Taal notariële akten in de Vlaanderen

Geschreven door Lexalert
Foto: Sheila Martin  

De Vlaams Regering publiceerde een nota over het voorontwerp van decreet tot regeling van de talen waarin notariële akten aangeboden en meegedeeld worden aan het bevoegde kantoor van de Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie of andere bestuurlijke overheden en tot wijziging van artikel 3 van het wetboek van 30 november 1939 der registratie-, hypotheek- en griffierechten
 

Context

De huidige praktijk inzake notariële akten staat, volgens de Vlaamse regering, haaks op de uitgangspunten van het Vlaams onthaal- en integratiebeleid. De overheden heten anderstaligen hartelijk welkom maar vragen daarom meteen ook respect voor het Nederlandstalige karakter van de Vlaamse Rand en voor officiële, wettelijke eentaligheid.

Voor veel nieuwkomers is de aankoop van een woning of grond de allereerste officiële handeling in de Vlaamse Rand en de allereerste kennismaking met de overheid. Dan is het uitermate contradictorisch dat diezelfde overheid, of de vertegenwoordigers ervan, anderstalige formele documenten aanvaarden als volledig rechtsgeldig en zelfs op gelijke voet laten staan met Nederlandstalige versies. Nochtans is dat de praktijk.

Vaak worden notariële akten aan de bevoegde kantoren van de Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie aangeboden in een andere taal dan het Nederlands. Hetzelfde geldt voor notariële akten die worden meegedeeld aan bestuurlijke overheden (zoals bijvoorbeeld in het kader van het aanbieden van een voorkooprecht). In de praktijk hebben deze anderstalige documenten exact hetzelfde statuut als de Nederlandstalige versie. Aldus geeft de overheid in wat dikwijls de allereerste kennismaking is, de facto aan nieuwkomers het signaal van officiële meertaligheid.

De thans geldende taalwetten en taaldecreten bieden geen duidelijk kader voor het aanbieden en meedelen van de notariële akten aan de bevoegde kantoren van de Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie en de bestuurlijke overheden. Minstens moet vastgesteld worden dat de geldende taalwetgeving niet afdoende afgestemd is op de opdeling van België in vier taalgebieden (artikel 4 van de Grondwet) en onvoldoende waarborgen biedt dat notariële akten in het homogeen Nederlandse taalgebied effectief in de Nederlandse taal aangeboden en meegedeeld worden. Aldus ontsnapt het aanbieden en meedelen van notariële akten aan de toepassing van de taalwetgeving in bestuurszaken en de handhaving ervan.

De registratie van notariële akten in het homogeen Nederlandse taalgebied schept nog problemen: als deze akten niet in de taal van het taalgebied worden aangeboden, wordt de nodige taalkennis verondersteld van ambtenaren die de overschrijving doen. Men moet zich immers toch minstens kunnen vergewissen van de inhoud en conformiteit van de akten die worden aangeleverd. Nochtans kan dergelijke taalkennis van geen enkele ambtenaar in kwestie vandaag wettelijk vereist worden en dus ook niet verwacht worden. Het probleem stelt zich zowel voor de overschrijving als voor de inschrijving of kantmelding op de Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie wanneer de notariële akte niet aangeboden wordt in de Nederlandse taal. Bovendien wordt het doel van de hypothecaire publiciteit niet bereikt.

Het voorontwerp van decreet beoogt tegemoet te komen aan deze problemen. Het beoogt vooreerst de Nederlandse taal te beschermen en te stimuleren in het homogeen Nederlandse taalgebied met het oog op het behoud van de door de Grondwet gewaarborgde principiële eentaligheid van het homogeen Nederlandse taalgebied. Dit voorontwerp situeert zich binnen het kader van artikel 4 van de Grondwet dat België in vier taalgebieden verdeelt en de grondwettelijke waarborg vormt van de voorrang van de taal van het eentalige taalgebied en van de gelijkheid van beide talen in het tweetalige gebied Brussel-Hoofdstad.

Het voorontwerp waarborgt bovendien dat de personeelsleden ambtenaar die de akten aangeboden of meegedeeld krijgt, de taal zelf begrijpt. Tevens wordt het doel van de hypothecaire publiciteit beter gevrijwaard.

Volg het on demand seminarie Het “UBO” of rijkenregister: slaat de slinger té ver door? met Tim DAUSY

Samenvatting inhoud van de nieuwe regelgeving

Het voorontwerp van decreet bevat een verplichting om notariële akten in het Nederlands aan te bieden aan het bevoegde kantoor van de Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie waarvan het ambtsgebied zich uitstrekt over het Nederlandse taalgebied. Eenzelfde verplichting geldt voor het meedelen van notariële akten aan bestuurlijke overheden.

Als de notariële akten niet in het Nederlands zijn opgesteld, voorziet het voorontwerp erin dat een beëdigde Nederlandse vertaling toegevoegd moet worden. Indien de notariële akten niet in het Nederlands zijn opgesteld, beperkt het voorontwerp zich aldus tot het opleggen van de verplichting om een beëdigde Nederlandse vertaling van zijn akte aan te bieden aan het bevoegde kantoor van de Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie of mee te delen aan de bestuurlijke overheid.

De gemeenschappen kunnen overeenkomstig artikel 129, §1, van de Grondwet bij decreet het taalgebruik regelen voor de bestuurszaken, het onderwijs en de sociale betrekkingen. Het is op deze grondwettelijk voorziene beperking van de taalvrijheid dat het voorliggend voorontwerp van decreet zich ter zake steunt.

Aangezien taalvrijheid de regel is en beperkingen ervan de uitzondering, beoogt het voorliggend voorontwerp van decreet de vooropgestelde doelstellingen te bereiken op een wijze die niet verder gaat dan strikt noodzakelijk is.

Zo verplicht het voorliggend voorontwerp van decreet particulieren niet om overeenkomsten op te stellen in het Nederlands. Zij kunnen hun overeenkomst opstellen in een andere taal dan het Nederlands zodat de vorming van een vrije en geïnformeerde wilsovereenstemming tussen partijen volledig gevrijwaard blijft. Het voorliggend voorontwerp van decreet beperkt de taalvrijheid in “de private sfeer” zoals beschermd door artikel 30 van de Grondwet aldus op geen enkele wijze. Het belemmert de Europese en intra-Belgische beginselen van vrij verkeer ook geenszins.

Het thans voorliggende voorontwerp van decreet verplicht notarissen evenmin om akten te verlijden in het Nederlands. Dit betekent aldus dat het de notaris vrij staat om de akte te verlijden in de taal die hij wenst, maar dat hij gehouden is de akte in het Nederlands aan te bieden en mee te delen, hetzij omdat de akte in het Nederlands is opgesteld, hetzij via een beëdigde vertaling.

Lees de volledige tekst van het voorontwerp van decreet tot regeling van de talen waarin notariële akten aangeboden en meegedeeld worden aan het bevoegde kantoor van de Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie of andere bestuurlijke overheden en tot wijziging van artikel 3 van het wetboek van 30 november 1939 der registratie-, hypotheek- en griffierechten

Voor wat de artikelsgewijze toelichting betreft, wordt er verwezen naar de memorie van toelichting.